Hai tiệm điện thoại cạnh nhau, cùng bán một mẫu máy, cùng giá. Anh chị bước vào tiệm thứ nhất, người bán đọc thông số rất trôi. Anh chị bước sang tiệm thứ 2, người bán hỏi anh chị dùng máy để làm gì, nghe xong cười: “Em cũng hay chụp hàng gửi khách y như anh”. 10 phút sau anh chị trả tiền ở tiệm thứ 2. Không phải vì giá. Vì anh chị thích người đó. Người bán thứ 2 biết cách tạo thiện cảm với khách hàng.
Người ta mua của người mình thích. Câu này nghe đơn giản đến mức nhiều người bán bỏ qua. Robert Cialdini xếp thiện cảm vào 6 nguyên tắc thuyết phục, và chỉ ra rằng thiện cảm không phải do may mắn hay tính cách trời cho. Tạo thiện cảm với khách hàng có 5 nguồn rõ ràng, làm được bằng câu nói. Bài này đưa anh chị từng nguồn, câu mẫu, ví dụ ở 3 ngành và 3 lỗi làm thiện cảm thành giả.

Tạo thiện cảm với khách hàng là gì?
Tạo thiện cảm với khách hàng là làm cho khách thấy dễ chịu, được hiểu và muốn nói chuyện tiếp với người bán. Khi có thiện cảm, khách hỏi nhiều hơn, nghe kỹ hơn và dễ tin lời khuyên hơn. Thiện cảm không thay được sản phẩm tốt. Nhưng sản phẩm tốt mà người bán khó gần thì khách vẫn đi sang tiệm khác.
Cialdini, giáo sư tâm lý học tại Mỹ, viết về nguyên tắc thiện cảm trong cuốn Influence. Ông kể về những buổi tiệc bán đồ gia dụng tại nhà, nơi khách mua phần lớn vì quý người chủ nhà mời mình tới, hơn là vì món hàng. Anh chị đọc thêm về ông trên Wikipedia.
5 nguồn tạo thiện cảm với khách hàng
Nguồn 1: Điểm giống nhau
Người ta thích người giống mình: cùng quê, cùng nghề, cùng có con nhỏ, cùng một nỗi lo. Tìm điểm giống thật, nói ra tự nhiên. Không bịa điểm giống để lấy lòng.
Câu mẫu: “Dạ nhà em cũng có bé đang học lớp 1, sáng nào cũng chạy như chị vậy đó”.
Nguồn 2: Lời khen thật và cụ thể
Khen chung chung như “chị đẹp quá” nghe như tán. Khen một điều cụ thể, đúng sự thật thì khách nhớ. Khen sự lựa chọn của khách là cách an toàn nhất.
Câu mẫu: “Dạ chị chọn màu này khéo, đi với túi chị đang cầm rất hợp”.
Nguồn 3: Đứng cùng phía với khách
Khi người bán cùng khách giải một bài toán, khách thấy người bán là người của mình. Cialdini gọi đây là sự hợp tác. Câu mẫu: “Dạ mình cùng tính xem chị cần bao nhiêu là đủ, không cần mua dư”.
Nguồn 4: Gặp lại nhiều lần
Người ta quý người quen mặt. Mỗi lần gặp dễ chịu cộng thêm một chút thiện cảm. Joe Girard, người bán xe nổi tiếng, gửi thiệp cho khách cũ mỗi tháng, ghi một câu ngắn rằng ông quý khách. Không chào bán, chỉ để khách nhớ mặt, nhớ tên.
Nguồn 5: Gắn mình với điều dễ chịu
Người ta vô thức gắn người bán với cảm giác lúc gặp. Tiệm sạch, ly nước mát, một câu chúc đúng dịp. Người mang tin tốt được quý hơn người mang tin xấu, kể cả khi tin đó không do người mang làm ra.
Ví dụ ở 3 ngành
Tiệm tóc: lần đầu khách đến, thợ hỏi khách làm nghề gì, hay đi đâu, rồi tư vấn kiểu tóc hợp công việc. Lần sau khách đến, thợ hỏi lại đúng chuyện cũ. Khách không đổi tiệm, vì đổi là phải kể lại từ đầu.
Người bán đồ ăn sáng: nhớ khách quen ăn ít hành, nhiều ớt. Khách vừa dừng xe đã nghe: “Dạ như mọi lần hả anh”. Một câu 4 chữ tạo ra cả trăm buổi sáng quay lại.
Tư vấn bảo hiểm: người tư vấn ngồi cùng khách liệt kê các khoản chi của gia đình, cùng tìm khoản nào đang hở. Khách thấy người tư vấn đứng cùng phía mình, trước khi nghe giới thiệu bất kỳ gói nào. Những năm bán bảo hiểm nhân thọ, Thúy học được rằng khách ký với người mình quý và tin, rất hiếm khi ký với tờ giới thiệu đẹp nhất.
Thiện cảm thật khác thiện cảm giả ở đâu?
Thiện cảm thật đến từ quan tâm thật tới khách. Thiện cảm giả là kỹ thuật dùng để lấy lòng. Khách cảm nhận được khác biệt này rất nhanh, nhất là khách đã đi mua nhiều nơi. Bán hàng là giúp đỡ khách hàng. Người bán thật lòng muốn giúp sẽ tự nhiên hỏi han, nhớ chuyện, đứng cùng phía. 5 nguồn ở trên chỉ giúp anh chị không quên làm những điều đó.
Thiện cảm cũng bắt đầu từ đôi tai. Kỹ thuật nhắc lại và hỏi thêm 1 câu, anh chị xem bài lắng nghe khách hàng. Cách đứng, cách nhìn khi bán trực tiếp, xem bài ngôn ngữ cơ thể khi bán hàng.
3 lỗi hay gặp khi tạo thiện cảm
Lỗi 1: Khen quá tay
Khen dồn dập, khen điều không thật. Khách thấy bị dụ. Sửa: mỗi lần gặp chỉ 1 lời khen, cụ thể, đúng sự thật.
Lỗi 2: Nói về mình nhiều hơn hỏi về khách
Kể chuyện mình để tìm điểm giống, rồi kể mãi không dừng. Sửa: nói 1 câu về mình, hỏi 2 câu về khách.
Lỗi 3: Chỉ thân thiện khi khách sắp mua
Khách hỏi thì niềm nở, khách nói chưa mua thì lạnh. Khách nhớ lúc lạnh hơn lúc niềm nở. Sửa: tiễn khách không mua bằng đúng nụ cười lúc chào.
Thuộc cụm bài thuyết phục theo Cialdini trong lộ trình. Bài trước: 3 kỹ thuật lắng nghe. Bài tiếp theo: nhớ tên khách hàng và chuyện của khách.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao tạo thiện cảm với khách hàng lần đầu gặp?
Chào bằng nụ cười, hỏi khách cần gì trước khi giới thiệu, tìm 1 điểm giống thật và nói ra, khen 1 điều cụ thể về lựa chọn của khách. Nói ít về mình, hỏi nhiều về khách.
Khen khách thế nào cho không giả?
Khen một điều cụ thể và đúng sự thật, tốt nhất là khen lựa chọn của khách. Ví dụ: “Chị chọn màu này khéo, đi với túi chị đang cầm rất hợp”. Mỗi lần chỉ 1 lời khen.
Bán online có tạo thiện cảm được không?
Được. Gọi tên khách, nhắc lại đúng điều khách đã kể, trả lời nhanh, gửi lời hỏi thăm sau khi giao hàng. Thiện cảm qua tin nhắn đến từ việc khách thấy mình được nhớ.
Nguyên tắc thiện cảm của Cialdini gồm những gì?
Theo Cialdini, người ta dễ đồng ý với người mình thích. Thiện cảm đến từ sự giống nhau, lời khen, sự hợp tác, sự quen thuộc và việc gắn với điều dễ chịu.
Trong nhóm Zalo kinh doanh, Thúy chia sẻ cách bán hàng, mẫu tin nhắn và những bài học thật từ ngày bán bánh mì năm 5 tuổi đến nay, để anh chị bán đều tay hơn mỗi tuần.
Trang Thanh Thúy giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Anh chị có thể nghĩ mình không có tính cách dễ gần, nên khó tạo thiện cảm. Thiện cảm không cần tính cách sôi nổi. Nó cần sự để tâm. Bài tập hôm nay: với 10 khách tiếp theo, mỗi người tìm 1 điểm giống thật và khen 1 điều cụ thể. Tối nay ghi lại 3 khách nói chuyện lâu nhất với anh chị, và điểm giống nào đã mở lời.
