Trên đường đi làm có 2 quán bún chả sát nhau. Quán bên trái 8 giờ sáng đã kín bàn, có người đứng chờ. Quán bên phải sạch sẽ, mát, vắng tanh. Anh chị chưa ăn ở quán nào. Anh chị dừng xe ở quán nào? Gần như ai cũng chọn quán đông, mà không cần ai mời. Đó là bằng chứng đám đông đang làm việc, ngay trong đầu anh chị.
Bằng chứng đám đông là nguyên tắc thuyết phục mà Robert Cialdini gọi là social proof: khi chưa chắc, người ta nhìn xem người giống mình đang làm gì. Nhiều người bán biết điều này, nhưng dùng sai. Bài này đưa anh chị 4 cách nói bằng chứng đám đông cho đúng, câu mẫu chép dùng được, ví dụ ở 3 ngành và một lỗi ngược khiến khách làm đúng điều anh chị không muốn.

Bằng chứng đám đông là gì?
Bằng chứng đám đông là việc khách dựa vào lựa chọn của người khác, nhất là người giống mình, để quyết định khi chưa đủ thông tin. Khách không biết món nào ngon, nên nhìn món nào nhiều người gọi. Khách không biết size nào vừa, nên hỏi người dáng giống mình mặc size gì.
Cialdini viết về nguyên tắc này trong cuốn Influence, xếp cạnh có đi có lại, cam kết nhất quán, thiện cảm, uy tín và khan hiếm. Anh chị đọc thêm về khái niệm này trên Wikipedia. Bài về cách thu lời khen, ảnh thật, anh chị xem bài bằng chứng bán hàng. Bài này đi tiếp một bước: có bằng chứng rồi, nói ra thế nào để khách tin.
4 cách nói bằng chứng đám đông cho đúng
Cách 1: Chọn người giống khách nhất
Bằng chứng đám đông mạnh nhất khi đám đông đó giống chính khách. Năm 2008, Noah Goldstein, Robert Cialdini và Vladas Griskevicius thử nhiều tấm thẻ trong phòng khách sạn để mời khách dùng lại khăn tắm. Tấm thẻ nói phần lớn khách từng ở chính căn phòng này đã dùng lại khăn có hiệu quả hơn tấm thẻ nói chung chung về khách của khách sạn. Càng giống mình, khách càng tin.
Câu mẫu: “Dạ mẫu này các chị đi làm văn phòng, cao tầm 1m55 như chị, hay lấy size M”.
Cách 2: Nói con số thật, đúng phạm vi
Nói “tuần này tiệm giao 23 đơn món này” tốt hơn “món bán chạy nhất”. Con số thật, có khung thời gian, nghe như sự thật. Lời khen chung chung nghe như quảng cáo. Không có con số thật thì đừng bịa, nói đúng điều mình biết.
Câu mẫu: “Dạ tháng này em giao món này cho 40 nhà rồi chị, phần lớn là khách quay lại lấy lần 2”.
Cách 3: Cho thấy việc đang diễn ra
Ảnh đơn đang đóng gói, khách đang thử đồ, bàn đang kín người. Thứ đang xảy ra có sức nặng hơn thứ đã xảy ra. Đây là lý do người ta tin quán đang đông hơn tin tấm biển “quán đông khách”.
Cách 4: Kể lựa chọn của người khác, rồi trả quyền cho khách
Sau khi nói người khác chọn gì, luôn hỏi lại nhu cầu của chính khách. Câu mẫu: “Dạ nhiều chị chọn màu be vì dễ phối. Còn chị hay mặc đồ màu gì để em xem có hợp không ạ?”. Bằng chứng đám đông giúp khách bớt lo, chứ không quyết thay khách.
Lỗi ngược: nói đám đông đang làm điều sai
Đây là cái bẫy ít người bán biết. Khi anh chị nói “nhiều người đang làm sai”, khách nghe thấy “nhiều người đang làm vậy”, và làm theo. Cialdini cùng các cộng sự từng thử điều này với biển báo ở một khu rừng hóa thạch tại Mỹ. Biển báo nói nhiều du khách đã lấy trộm gỗ hóa thạch lại khiến số người lấy trộm tăng lên, so với biển chỉ đơn giản xin đừng lấy.
Trong bán hàng, lỗi này trông như: “Nhiều khách đặt rồi bỏ không nhận hàng lắm chị ơi”. Hay: “Ai cũng chê đắt nhưng hàng em tốt thật”. Sửa: nói điều đám đông làm đúng. “Phần lớn khách nhận hàng là thanh toán luôn, chị để ý điện thoại giúp em nhé”. “Khách dùng rồi thường quay lại lấy thêm”.
Ví dụ ở 3 ngành
Quán cà phê nhỏ: thay vì ghi “đồ uống ngon nhất”, viết lên bảng: “Món khách gọi nhiều nhất tuần này: cà phê muối”. Người mới vào không biết gọi gì sẽ chọn món đó.
Người bán quần áo online: đăng ảnh khách mặc thật kèm chiều cao, cân nặng, size đã mua, có sự đồng ý của khách. Người xem tìm ảnh người có dáng giống mình, và tự chọn size.
Trung tâm dạy thêm: nói với phụ huynh: “Lớp tối thứ 3 có 12 học sinh lớp 9 cùng trường với con anh chị”. Phụ huynh tin lớp hơn mọi tờ giới thiệu, vì những gia đình giống mình đã chọn.
Ngày nhỏ đi bán bánh mì một vòng chợ quê năm 5 tuổi, Thúy thấy người lớn hay mua ở chỗ đang có người mua. Một người dừng lại, người thứ 2 dừng theo. Bán hàng là giúp đỡ khách hàng. Bằng chứng đám đông thật là giúp khách bớt sợ chọn sai, bằng chính trải nghiệm của những người đi trước.
3 lỗi hay gặp với bằng chứng đám đông
Lỗi 1: Bịa đông
Ghi “hơn 10.000 khách tin dùng” khi không đếm được. Khách bắt được một lần là mất niềm tin mãi. Sửa: chỉ nói con số mình đếm được, dù nhỏ.
Lỗi 2: Đám đông không giống khách
Khoe khách nổi tiếng với người bán hàng nhỏ ở xóm. Sửa: chọn bằng chứng từ người cùng hoàn cảnh với khách đang đứng trước mặt.
Lỗi 3: Than phiền đám đông làm sai
Sửa: đổi mọi câu “nhiều người không…” thành câu nói điều phần lớn người đang làm đúng.
Thuộc cụm bài thuyết phục theo Cialdini trong lộ trình. Bài trước: thu lời khen, ảnh thật và con số. Bài tiếp theo: xin khách quay video cảm nhận.
Câu hỏi thường gặp
Bằng chứng đám đông là gì trong bán hàng?
Là việc khách dựa vào lựa chọn của người khác, nhất là người giống mình, để quyết định mua. Người bán dùng bằng cách cho khách thấy người cùng hoàn cảnh đã chọn gì, bằng con số và hình ảnh thật.
Tiệm mới mở chưa có khách thì lấy bằng chứng đám đông ở đâu?
Bắt đầu từ con số nhỏ nhưng thật: số người đã thử, số đơn tuần đầu, lời nhận xét của 5 khách đầu tiên. Nói đúng điều mình có, không phóng to.
Đăng ảnh khách có cần xin phép không?
Cần. Ảnh, tên, lời nhận xét của khách là thông tin cá nhân. Chỉ đăng khi khách đồng ý, và che thông tin khách không muốn lộ.
Vì sao nói “nhiều người làm sai” lại phản tác dụng?
Vì khách nghe ra rằng việc sai đó là chuyện bình thường, nhiều người làm. Nói điều phần lớn người làm đúng sẽ kéo khách theo hướng đúng.
Trong nhóm Zalo kinh doanh, Thúy chia sẻ cách bán hàng, mẫu tin nhắn và những bài học thật từ ngày bán bánh mì năm 5 tuổi đến nay, để anh chị bán đều tay hơn mỗi tuần.
Trang Thanh Thúy giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Nhiều anh chị nghĩ phải đông khách mới có bằng chứng đám đông để nói. Không cần đông. Cần thật và cần giống khách. Bài tập hôm nay: đếm số đơn của món bán chạy nhất trong 7 ngày qua, viết 1 câu theo mẫu “Tuần này tiệm giao X đơn món này”. Rồi tìm 3 khách cũ có hoàn cảnh giống khách anh chị muốn bán, xin phép dùng nhận xét của 3 khách đó.
