Chị Ngọc sống ở Úc gần 20 năm. Chị muốn mua một căn nhà ở quê cho ba mẹ, nhưng không thể nghỉ việc về Việt Nam cả tháng để xem nhà, đặt cọc, công chứng, sang tên. Chị ủy quyền cho em trai. Văn bản ủy quyền viết một dòng: “toàn quyền thay mặt tôi trong mọi giao dịch nhà đất tại Việt Nam.”
Một năm sau, chị phát hiện căn nhà đã được thế chấp ngân hàng để em trai vay vốn làm ăn. Em trai không có ý xấu, chỉ nghĩ “chị cho phép mà”. Văn bản ủy quyền đúng là cho phép.
Ủy quyền là công cụ rất cần cho anh chị ở xa. Nhưng ủy quyền rộng quá thì giống như đưa chìa khóa két sắt mà không ghi lại trong két có gì. Bài này giúp anh chị ủy quyền vừa đủ.
Trước hết: anh chị có được tự đứng tên mua không
Theo Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ 01/8/2024, người Việt Nam định cư ở nước ngoài còn quốc tịch Việt Nam có quyền về đất đai như công dân trong nước, được nhận chuyển nhượng nhà đất và đứng tên trên giấy chứng nhận.
Người gốc Việt không còn quốc tịch Việt Nam thì bị giới hạn hơn: được nhận chuyển nhượng nhà ở gắn liền với đất ở, hoặc mua nhà trong dự án, theo điều kiện pháp luật về nhà ở.
Thúy đã viết chi tiết ở bài Việt kiều mua nhà đất ở Việt Nam: điều kiện, giấy tờ và cách mua từ xa an toàn. Nếu anh chị đủ điều kiện đứng tên, người được ủy quyền chỉ làm thay thủ tục, còn tài sản vẫn mang tên anh chị.
Làm văn bản ủy quyền ở nước ngoài thế nào
Có hai cách phổ biến:
Cách 1: Làm tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước sở tại, tức Đại sứ quán hoặc Tổng lãnh sự quán. Văn bản được chứng nhận tại đây có thể dùng ở Việt Nam.
Cách 2: Làm tại công chứng viên của nước sở tại. Sau đó văn bản phải được hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế) và dịch sang tiếng Việt có chứng thực trước khi dùng ở Việt Nam.
Trước khi làm, anh chị nên hỏi trước văn phòng công chứng ở Việt Nam nơi sẽ ký hợp đồng mua bán, xem họ yêu cầu mẫu nội dung nào. Mỗi văn phòng có thể yêu cầu khác nhau một chút, hỏi trước giúp anh chị tránh phải làm lại.
7 nội dung nên có trong văn bản ủy quyền
Một, thông tin đầy đủ của hai bên: họ tên, ngày sinh, số hộ chiếu hoặc căn cước, địa chỉ.
Hai, tài sản cụ thể: địa chỉ nhà đất, số thửa, số tờ bản đồ nếu đã biết. Nếu chưa chọn được nhà, ghi rõ khu vực và loại tài sản.
Ba, phạm vi công việc: chỉ mua, hay cả bán; được ký hợp đồng đặt cọc không; được nộp thuế, nhận sổ không.
Bốn, giới hạn giá: ví dụ “giá mua không vượt quá 2 tỷ đồng.”
Năm, điều cấm: không được thế chấp, không được cho thuê dài hạn, không được ủy quyền lại cho người thứ ba, trừ khi anh chị đồng ý bằng văn bản.
Sáu, thời hạn ủy quyền: ví dụ 12 tháng. Đừng để ủy quyền không thời hạn.
Bảy, cách thanh toán: tiền chuyển từ tài khoản của anh chị thẳng cho người bán, không qua tài khoản người được ủy quyền, nếu có thể.
4 nguyên tắc để giữ tình thân
Ủy quyền theo việc, không ủy quyền “toàn quyền”. Làm xong việc nào, ủy quyền cho việc đó kết thúc.
Yêu cầu gửi ảnh, video mọi giấy tờ trước khi ký: hợp đồng cọc, hợp đồng mua bán, biên lai thuế.
Giữ một bản chụp sổ và hẹn ngày nhận bản chính, gửi về cho anh chị hoặc cất ở nơi anh chị chỉ định.
Khi không còn cần, làm thủ tục chấm dứt ủy quyền và thông báo cho văn phòng công chứng đã chứng nhận.
Những điều này không phải vì nghi ngờ người thân. Chính vì quý người thân nên mới viết rõ, để không ai phải khó xử về sau.
Có người tin cậy tại chỗ vẫn tốt hơn nhiều
Chị Ngọc sau đó làm lại văn bản ủy quyền mới, giới hạn rõ ràng, và nhờ thêm một người độc lập đi xem nhà, đọc giấy tờ trước khi em trai ký. Ba mẹ chị đã dọn vào căn nhà mới vào Tết năm ngoái.
Thúy đã đồng hành với nhiều khách hàng ở nước ngoài, và hiểu cảm giác lo khi không thể tự mình đứng xem từng nơi. Nếu anh chị đang ở xa và cần người xem tận nơi, nói thật về căn nhà, hãy vào nhóm Zalo miễn phí của Thúy hoặc gọi 070.256.9999.
Câu chuyện trong bài là tình huống minh họa, tổng hợp từ những trường hợp Thúy thường gặp, tên nhân vật đã được thay đổi.
Lưu ý: Bài viết mang tính tham khảo. Thủ tục ủy quyền và hợp pháp hóa lãnh sự có thể khác nhau theo từng nước, anh chị nên liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam nơi mình sống.