Điện thoại rung trong cuộc họp. Trưởng phòng đang nói về kế hoạch quý, còn màn hình của anh chị hiện tin nhắn: “Còn hàng không em, chị lấy 2 cái”. Anh chị cúi xuống, gõ vội câu trả lời dưới mép bàn. Ngẩng lên thì thấy trưởng phòng đang nhìn mình. Không ai nói gì. Nhưng anh chị biết, có điều gì đó vừa thay đổi.
Vừa đi làm vừa bán hàng là con đường của rất nhiều người muốn có thêm thu nhập. Cái khó không nằm ở chuyện thiếu thời gian. Cái khó là giữ được uy tín ở cả 2 phía: cơ quan không thấy anh chị lơ là việc chính, khách không thấy anh chị bán hàng kiểu được chăng hay chớ. Bài này đưa anh chị 5 luật, 1 tin nhắn mẫu và 1 lịch tuần để làm được cả 2.

Vừa đi làm vừa bán hàng có nên không?
Vừa đi làm vừa bán hàng là nên, nếu anh chị giữ được 2 ranh giới. Thứ nhất, không dùng giờ làm, đồ đạc và mối quan hệ ở cơ quan để bán. Thứ hai, không để khách chờ mà không biết vì sao phải chờ. Giữ được 2 điều này, nghề tay trái sẽ nuôi anh chị thay vì làm anh chị mất cả 2 nơi.
Bài nghề tay trái: lịch 1 tiếng mỗi tối đã nói chuyện sắp thời gian. Bài này đi vào chuyện khó hơn: chữ tín. Vì sao lại khó hơn? Vì thời gian thiếu thì bù được, còn uy tín mất ở cơ quan hay mất với khách đều rất lâu mới lấy lại.
Phía cơ quan: 3 luật giữ uy tín
Luật 1: Đọc nội quy trước khi đăng bài bán đầu tiên
Mở lại hợp đồng lao động và nội quy công ty. Có nơi không cho làm thêm cho đơn vị cùng ngành, có nơi yêu cầu báo trước. Người làm trong cơ quan nhà nước còn có quy định riêng, nên hỏi bộ phận tổ chức nếu chưa rõ. Thúy từng làm 12 năm ở cơ quan nhà nước, nên hiểu một điều: biết rõ luật chơi thì mới yên tâm mà làm.
Luật 2: Giờ làm là của cơ quan
Tắt thông báo ứng dụng bán hàng trong giờ làm. Trả lời khách vào giờ nghỉ trưa và sau giờ tan làm. Một tin nhắn trả lời muộn 3 tiếng không làm mất khách, nếu khách đã biết trước giờ anh chị trả lời.
Luật 3: Không bán ép đồng nghiệp
Không đăng bài bán hàng trong nhóm chat của cơ quan. Không chào hàng cho người dưới quyền mình, vì người dưới quyền khó từ chối. Đồng nghiệp tự hỏi mua thì bán vui vẻ, như với mọi khách khác. Khi nào nên bán cho người quen, anh chị đọc bài ngại bán hàng cho người quen.
Phía khách: 2 luật giữ uy tín
Luật 4: Nói trước giờ trả lời
Khách không bực vì chờ. Khách bực vì không biết phải chờ đến bao giờ. Ghi giờ trả lời lên trang bán hàng, và cài sẵn tin chào tự động.
Tin mẫu chào tự động: “Em chào anh chị. Em trả lời tin nhắn từ 12 giờ đến 13 giờ và sau 18 giờ mỗi ngày. Anh chị cứ để lại câu hỏi và món đang cần, em sẽ trả lời đầy đủ trong khung giờ đó ạ”.
Luật 5: Hứa ít, giao đúng
Người bán chuyên có thể giao trong ngày. Anh chị thì không, và không cần phải giả vờ là có thể. Chọn 2 ngày giao cố định trong tuần, ví dụ thứ 3 và thứ 7, rồi giữ đúng. Khách nhớ người giao đúng hẹn lâu hơn người giao nhanh mà lúc được lúc không.
Lịch tuần mẫu cho người vừa đi làm vừa bán hàng
Cal Newport, tác giả cuốn “Deep Work”, khuyên chia ngày thành từng khối thời gian, mỗi khối làm đúng 1 việc. Anh chị đọc thêm về ông trên Wikipedia. Áp vào người vừa đi làm vừa bán hàng, một lịch mẫu như sau:
6 giờ 30 sáng, 15 phút: đăng 1 bài, hẹn giờ sẵn nếu được.
12 giờ trưa, 30 phút: trả lời tin nhắn, chốt đơn đơn giản.
18 giờ 30 đến 20 giờ: tư vấn kỹ, đóng gói, ghi sổ.
Thứ 3 và thứ 7: giao hàng.
Chủ nhật, 1 tiếng: nhập hàng, xem lại số đơn của tuần.
Ngoài các khối này, anh chị là nhân viên toàn tâm của cơ quan. Muốn xem thêm một lịch đầy đủ hơn của người bán, có bài lịch làm việc của người bán hàng giỏi.
Ví dụ ở 3 ngành
Nhân viên văn phòng bán bánh nhà làm: chỉ nhận đặt trước đến tối thứ 5, làm bánh tối thứ 6, giao sáng thứ 7. Không bao giờ phải xin về sớm để giao bánh.
Kỹ sư nhà máy bán phụ tùng xe máy online: trả lời khách sau ca, gửi hàng qua đơn vị vận chuyển 2 lần mỗi tuần. Ghi rõ lịch gửi ngay trong tin tư vấn đầu tiên.
Điều dưỡng làm ca bán đặc sản quê nhà: báo khách lịch trả lời theo ca trực từng tuần. Khách biết vì sao có hôm trả lời buổi sáng, có hôm buổi tối, và không thấy bị bỏ rơi.
3 lỗi hay gặp
Lỗi 1: Trả lời khách trong giờ làm
Mỗi lần cầm điện thoại, anh chị mất tập trung vài phút cho việc chính, và người xung quanh đều thấy. Sửa: tắt thông báo, dồn tin nhắn về 2 khung giờ cố định.
Lỗi 2: Hứa giao nhanh như shop chuyên
Hứa “mai có hàng” rồi tối về mệt không kịp đóng gói. Sửa: chỉ hứa theo lịch giao cố định của mình.
Lỗi 3: Giấu chuyện bán hàng
Giấu rồi bị phát hiện còn mất uy tín hơn nói thật. Sửa: nếu nội quy cho phép, cứ để người quen biết mình có bán thêm ngoài giờ, và chưa bao giờ để việc đó ảnh hưởng tới việc chính.
Uy tín là thứ anh chị mang theo cả 2 nơi
Bán hàng là giúp đỡ khách hàng. Nhưng muốn giúp lâu dài, anh chị phải giữ được nơi đang nuôi mình mỗi tháng. Người làm tốt việc chính và bán hàng đúng hẹn thường được cả sếp lẫn khách tin hơn, vì cả 2 phía đều thấy một người giữ lời. Chữ tín ở cơ quan và chữ tín với khách thật ra là một.
Bài trước: Làm việc với nhà cung cấp: giá nhập, công nợ, đổi trả / Bài tiếp theo: Không kiệt sức khi bán hàng: lịch nghỉ của người bán lâu năm. Xem trọn lộ trình trong chuyên mục Bí mật bán hàng thành công.
Câu hỏi thường gặp
Vừa đi làm vừa bán hàng online có bị công ty cấm không?
Tùy nội quy và hợp đồng lao động của từng nơi. Một số nơi hạn chế làm thêm cho đơn vị cùng ngành hoặc yêu cầu báo trước. Anh chị nên đọc kỹ giấy tờ đã ký và hỏi bộ phận nhân sự nếu chưa rõ, trước khi bắt đầu.
Đi làm giờ hành chính thì bán hàng lúc nào?
Dồn việc bán hàng vào giờ nghỉ trưa, sau giờ tan làm và 1 buổi cuối tuần. Ghi rõ giờ trả lời để khách biết trước, và chọn 2 ngày giao hàng cố định trong tuần để không phải xin nghỉ.
Có nên bán hàng cho đồng nghiệp không?
Được, nếu đồng nghiệp tự hỏi mua. Không nên chào hàng trong nhóm chat cơ quan hoặc với người dưới quyền, vì người dưới quyền khó từ chối. Đối xử với đồng nghiệp như mọi khách khác, kể cả khi đổi trả.
Trong nhóm Zalo kinh doanh, Thúy chia sẻ cách bán hàng, mẫu tin nhắn và những bài học thật từ ngày bán bánh mì năm 5 tuổi đến nay, để anh chị bán đều tay hơn mỗi tuần.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Bài tập hôm nay: viết tin chào tự động theo mẫu trong bài, ghi đúng 2 khung giờ anh chị trả lời, và cài vào trang bán hàng ngay tối nay. Rồi chọn 2 ngày giao cố định, báo cho 10 khách gần nhất. Nếu anh chị sợ khách bỏ đi vì phải chờ, hãy nhớ khách thường dễ chịu với người nói trước hơn với người im lặng.
