Thúy kể anh chị nghe một cảnh rất quen. Tiệm của anh chị đông khách đã 4 tháng liền. Tối nào dọn hàng xong, đếm tiền cũng thấy vui. Rồi một hôm đi ngang con đường bên kia chợ, anh chị thấy tấm bảng “cho thuê mặt bằng”. Trong đầu bật lên một ý nghĩ: mở thêm điểm bán ở đây, tiền sẽ gấp đôi. Đêm đó anh chị không ngủ được, vì vui, và vì cả một nỗi lo chưa gọi được tên.
Nỗi lo đó có lý do. Mở thêm điểm bán không phải là sao chép tiệm cũ sang một địa chỉ mới. Nó là chia đôi thời gian, chia đôi sự chú ý và đặt thêm một khoản vốn lớn lên bàn. Bài này đưa anh chị 4 con số để trả lời câu hỏi “mở hay chưa”. Kèm theo là bảng mẫu và tin nhắn hỏi thuê mặt bằng, để dùng trước khi ký bất cứ hợp đồng nào.

Khi nào nên mở thêm điểm bán?
Nên mở thêm điểm bán khi đủ 4 điều. Điểm hiện tại có lời đều ít nhất 6 tháng. Khách cũ quay lại mua đều. Tiệm vẫn chạy tốt khi chủ vắng mặt. Anh chị có sẵn vốn nuôi điểm mới ít nhất 6 tháng chưa có lãi. Thiếu 1 điều thì chưa nên mở, dù tiệm đang đông đến đâu.
Michael Gerber, tác giả cuốn “The E-Myth Revisited”, chỉ ra một điều mà nhiều chủ tiệm nhỏ gặp phải. Người giỏi làm nghề mở tiệm, rồi suốt ngày làm việc “trong” tiệm, không còn thời gian làm việc “cho” tiệm. Nếu tiệm thứ nhất còn phụ thuộc hoàn toàn vào mình, mở điểm thứ 2 chỉ nhân đôi sự mệt. Anh chị đọc thêm về ông trên Wikipedia.
4 con số trả lời câu hỏi mở thêm điểm bán
Con số 1: Số tháng liền có lời thật
Lời thật là tiền còn lại sau khi trừ giá vốn, mặt bằng, lương nhân viên, điện nước, và cả tiền công của chính anh chị. Nhiều chủ tiệm quên trả lương cho mình, nên tưởng có lời mà thật ra chỉ đang lấy công làm lời. Cần ít nhất 6 tháng liền có lời thật, không phải 4 tháng đông khách. Cách tính đủ các khoản có trong bài cách tính giá bán có lời thật.
Con số 2: Phần doanh thu đến từ khách cũ
Lấy sổ bán hàng 3 tháng gần nhất, đếm bao nhiêu phần doanh thu đến từ người đã mua trước đó. Khách cũ quay lại đều nghĩa là món hàng và cách bán của anh chị lặp lại được. Điểm mới mới có cơ hội làm được điều tương tự. Nếu khách cũ ít quay lại, việc cần làm trước là giữ chân khách, như trong bài giữ chân khách hàng cũ.
Con số 3: Số ngày chủ vắng mà doanh số không giảm
Thử vắng mặt 1 tuần, giao tiệm cho người phụ việc. Đếm doanh số, đếm lời phàn nàn của khách. Nếu doanh số giảm mạnh hoặc khách phàn nàn nhiều, tiệm vẫn đang chạy bằng anh chị. Mở điểm 2 lúc này, cả 2 điểm sẽ cùng thiếu chủ.
Con số 4: Số tháng vốn đủ nuôi điểm mới
Hãy hình dung điểm mới tốn 15 triệu mặt bằng, 16 triệu lương 2 người, 4 triệu điện nước mỗi tháng. Cộng lại 35 triệu. Nhân 6 tháng là 210 triệu, thêm 150 triệu sửa sang, tổng cộng 360 triệu phải có sẵn. Khoản này không được lấy từ tiền nhập hàng hay tiền dự phòng của điểm cũ. Các con số chỉ là ví dụ, anh chị thay bằng giá ở khu mình.
Bảng mẫu 4 con số
Chép bảng này ra giấy, điền con số thật của tiệm anh chị:
| Con số | Ngưỡng nên có | Tiệm của anh chị |
|---|---|---|
| Số tháng liền có lời thật | Từ 6 tháng | |
| Phần doanh thu từ khách cũ | Tăng đều qua 3 tháng | |
| Số ngày chủ vắng, doanh số không giảm | Từ 7 ngày | |
| Số tháng vốn nuôi điểm mới | Từ 6 tháng |
Ngưỡng trong bảng là mức thận trọng Thúy gợi ý, không phải con số chuẩn cho mọi ngành. Ô nào chưa đạt, đó là việc của 3 tháng tới, không phải lý do để buồn.
Tin nhắn mẫu khi hỏi thuê mặt bằng
Nếu 4 con số đã đạt, bước tiếp theo là hỏi mặt bằng cho kỹ. Tin mẫu để chép dùng:
“Chào anh, em quan tâm mặt bằng của anh để mở tiệm. Anh cho em hỏi giá thuê, tiền cọc, thời hạn hợp đồng và giá tăng mỗi năm bao nhiêu. Nếu em dừng trước hạn thì tiền cọc xử lý thế nào ạ? Em muốn đến xem vào buổi tối và cuối tuần để biết người qua lại ạ”.
Câu cuối rất quan trọng. Một mặt bằng đông người buổi sáng có thể vắng hẳn buổi tối, và ngược lại. Ngồi đếm người qua lại 2 buổi khác nhau trước khi ký.
Ví dụ ở 3 ngành
Tiệm bánh mì: điểm 1 đông nhờ chủ đứng bếp. Trước khi mở điểm 2, chủ tiệm viết công thức và cách làm ra giấy. Chủ tiệm dạy người phụ làm đúng vị trong 1 tháng, rồi mới tính chuyện mặt bằng mới.
Shop quần áo: 4 con số chưa đủ, chủ shop chọn mở kênh bán online trước. Chi phí thấp hơn nhiều so với mặt bằng thứ 2, mà vẫn thử được sức bán ở khu vực mới.
Tiệm gội đầu dưỡng sinh: khách quay lại vì 1 thợ tay nghề tốt. Chủ tiệm đào tạo thêm 2 thợ đạt tay nghề tương đương trước, vì điểm mới không có thợ giỏi thì khách không quay lại.
3 lỗi hay gặp khi mở thêm điểm bán
Lỗi 1: Mở vì vài tháng đông khách
Đông khách theo mùa không phải là có lời đều. Sửa: chờ đủ 6 tháng có lời thật mới tính.
Lỗi 2: Lấy tiền điểm cũ nuôi điểm mới
Điểm mới lỗ, rút tiền hàng của điểm cũ bù vào, đến lúc điểm cũ thiếu hàng bán. Sửa: vốn điểm mới để riêng một tài khoản, hết thì dừng, không lấn sang tiền điểm cũ.
Lỗi 3: Nghĩ chỉ cần sao y
Khách ở khu mới khác khách ở khu cũ. Sửa: hỏi 20 người ở khu mới xem đang mua món này ở đâu, giá bao nhiêu, chê gì, trước khi ký hợp đồng.
Chưa mở cũng là một bước tiến
Bán hàng là giúp đỡ khách hàng. Mở điểm mới chỉ đúng khi anh chị giúp được khách ở đó tốt như khách ở tiệm cũ. Nếu chưa đủ 4 con số, làm sâu điểm cũ trước: bán thêm qua mạng, nhận giao hàng, làm combo tăng giá trị mỗi đơn như bài bán combo, gói và quà kèm. Hơn 20 năm bán hàng, Thúy thấy người đi đường dài là người biết lúc nào chưa nên mở rộng, chứ không phải người mở nhanh nhất.
Bài trước: Không kiệt sức khi bán hàng: lịch nghỉ của người bán lâu năm / Bài tiếp theo: Lắng nghe khách hàng: nhắc lại, hỏi sâu, im lặng 3 giây. Xem trọn lộ trình trong chuyên mục Bí mật bán hàng thành công.
Câu hỏi thường gặp
Mở thêm điểm bán cần bao nhiêu vốn?
Ít nhất bằng tiền sửa sang cộng với 6 tháng chi phí cố định của điểm mới, gồm mặt bằng, lương và điện nước. Khoản này phải để riêng, không lấy từ tiền nhập hàng hay tiền dự phòng của điểm đang chạy.
Nên mở thêm điểm bán hay bán online trước?
Nếu 4 con số chưa đủ, bán online thường là bước thử rẻ hơn, giúp anh chị biết khách ở khu khác có cần món hàng của mình không. Khi online đã có đơn đều từ một khu vực, đó là tín hiệu tốt để tính mở điểm ở đó.
Làm sao biết tiệm chạy được khi chủ vắng mặt?
Thử vắng 1 tuần, giao việc rõ ràng bằng giấy cho người phụ. Đếm doanh số và lời phàn nàn của khách trong tuần đó, so với tuần anh chị có mặt. Nếu chênh lệch nhỏ, tiệm đã có thể tự chạy.
Trong nhóm Zalo kinh doanh, Thúy chia sẻ cách bán hàng, mẫu tin nhắn và những bài học thật từ ngày bán bánh mì năm 5 tuổi đến nay, để anh chị bán đều tay hơn mỗi tuần.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Bài tập hôm nay: chép bảng 4 con số, điền ngay 2 ô anh chị biết được tối nay, là số tháng liền có lời thật và phần doanh thu từ khách cũ trong 3 tháng qua. Nếu anh chị sợ chờ thì mất mặt bằng đẹp, hãy nhớ điều này. Mặt bằng đẹp năm nào cũng có, còn vốn tích lũy mất đi thì rất lâu mới gom lại được.
