Hãy hình dung 9 giờ tối, anh chị ngồi trước 2 tờ giấy. Tờ bên trái là 1 căn rộng, 3 phòng ngủ, giá 2 tỷ. Tờ bên phải là 2 căn nhỏ, mỗi căn 1 tỷ. Người bán căn rộng nói gia đình thuê ở lâu, đỡ mệt. Người bán căn nhỏ nói 2 căn thì 2 dòng tiền, cộng lại nhiều hơn. Cả hai đều có lý. Và cả hai đều đang muốn bán cho anh chị.
Có 2 tỷ, mua 1 căn lớn hay 2 căn nhỏ cho thuê? Thúy sẽ không nói câu dễ nghe. Thúy đặt lên bàn 4 thứ người bán ít khi tính giùm: tiền thật về túi sau chi phí, tháng trống khách, công sức quản lý, và ngày phải bán lại. Mọi con số trong bài là ví dụ để anh chị tập tính, không phải giá thị trường.

Có 2 tỷ, nên mua 1 căn lớn hay 2 căn nhỏ cho thuê?
1 căn lớn hay 2 căn nhỏ cho thuê là bài toán đổi giữa tiền và sức. 2 căn nhỏ thường thu tổng tiền thuê cao hơn và ít khi mất trắng thu nhập lúc trống khách. 1 căn lớn thường thu ít hơn, nhưng khách ở lâu và đỡ việc hơn. Anh chị chọn theo thời gian mình có và khả năng sau này phải bán lại.
Đó là câu trả lời ngắn. Phần còn lại của bài là lý do. Thúy làm nhà đất 7 năm, hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc. Điều Thúy học được là người chọn sai hiếm khi sai vì thiếu thông tin. Phần lớn sai vì chỉ tính tiền thuê, mà quên tính chính mình.
Sự thật số 1: tổng tiền thuê không phải là tiền về túi
Người bán căn nhỏ sẽ cho anh chị xem một phép cộng. Căn rộng cho thuê 11 triệu một tháng. 2 căn nhỏ, mỗi căn 6,5 triệu, cộng lại 13 triệu. Chênh 2 triệu mỗi tháng, 24 triệu mỗi năm. Nghe rất thuyết phục.
Phép cộng đó đúng. Nhưng nó mới là nửa bài toán. Nửa còn lại là những khoản trừ đi, và 2 căn thì cái gì cũng trừ 2 lần. 2 lần sửa máy lạnh. 2 lần thay ổ khóa. 2 lần tìm khách mới. 2 hợp đồng, 2 cuộc gọi lúc nửa đêm khi ống nước bể.
Thúy đã viết riêng về cách tách tiền rao với tiền thật trong bài mua nhà cho thuê, tính tiền thật về túi. Ở đây Thúy chỉ đặt 2 lựa chọn cạnh nhau, để anh chị thấy khoảng chênh còn lại bao nhiêu.
Phép tính dòng tiền 1 năm, bằng con số ví dụ
Bảng dưới đây là ví dụ để tập tính. Giả định căn lớn do gia đình thuê, trống 1 tháng mỗi năm. Mỗi căn nhỏ do người đi làm độc thân thuê, đổi khách nhiều hơn, trống 1,5 tháng mỗi năm. Phí tìm khách lấy ví dụ bằng nửa tháng tiền thuê mỗi lần đổi khách.
| Khoản (ví dụ, 1 năm) | 1 căn lớn 2 tỷ | 2 căn nhỏ, mỗi căn 1 tỷ |
|---|---|---|
| Tiền thuê mỗi tháng | 11 triệu | 2 x 6,5 triệu = 13 triệu |
| Số tháng có khách | 11 tháng | 10,5 tháng mỗi căn |
| Tiền thuê thu được | 121 triệu | 136,5 triệu |
| Sửa chữa, thay đồ | 6 triệu | 8 triệu |
| Phí tìm khách | khoảng 3 triệu (2 năm đổi 1 lần) | 6,5 triệu (mỗi căn đổi 1 lần một năm) |
| Còn lại trước thuế | khoảng 112 triệu | khoảng 122 triệu |
Chênh 24 triệu trên giấy, còn khoảng 10 triệu sau chi phí. Tức là chưa tới 1 triệu mỗi tháng. Để lấy khoản đó, anh chị nhận gấp đôi số cuộc gọi, gấp đôi số lần dẫn khách xem nhà. Có đáng không? Câu trả lời tùy anh chị. Nhưng giờ anh chị trả lời bằng con số, không bằng lời rao.
Tiền cho thuê nhà cũng là thu nhập phải kê khai thuế. Cách tính và ngưỡng phải nộp, anh chị tra trên cổng thông tin ngành Thuế trước khi đưa vào bảng. Muốn tính tỷ lệ sinh lời trên số vốn bỏ ra, đọc thêm bài cách tính lợi suất cho thuê thật.
Sự thật số 2: tháng trống khách mới là chỗ quyết định
Rủi ro trống phòng của 1 căn lớn là được tất cả hoặc không có gì. Căn trống thì thu nhập về 0. Phí quản lý, tiền lãi nếu có vay thì vẫn phải trả đủ. 2 căn nhỏ thì hiếm khi trống cùng lúc. Một căn trống, căn kia vẫn có tiền thuê.
Đây là chỗ nhiều người tính ngược. Ai cũng nghĩ căn lớn an toàn hơn vì gia đình ở lâu. Điều đó đúng, cho tới ngày gia đình ấy chuyển đi. Gia đình thuê căn rộng thường cần đúng số phòng, đúng gần trường cho con, đúng giá. Tìm người thay có khi mất 2, 3 tháng. Hãy hình dung 3 tháng không có đồng nào về, trong khi nhà mình đã quen sống với khoản 11 triệu đó.
Với 2 căn nhỏ, người thuê đổi nhanh hơn, nhưng tìm người thay cũng nhanh hơn. Tháng trống chia nhỏ ra, không dồn một cục. Nếu anh chị có vay một phần để mua, hoặc gia đình sống nhờ tiền thuê, điều này quan trọng hơn khoản chênh 10 triệu ở bảng trên.
Câu hỏi Thúy muốn anh chị tự trả lời: nếu căn nhà trống 3 tháng liền, nhà mình có phải đi vay ai không? Nếu có, đừng dồn cả 2 tỷ vào 1 căn.
Sự thật số 3: công sức quản lý là chi phí, chỉ là không có hóa đơn
Không ai trả lương cho anh chị khi anh chị đi gặp khách thuê lúc 8 giờ tối. Không ai tính tiền buổi chiều anh chị đứng chờ thợ sửa máy nước nóng. Nhưng đó là thời gian thật, của một người đang buôn bán hay đi làm, vốn đã không dư giờ.
Người độc thân thuê căn nhỏ thường đổi chỗ ở nhiều hơn gia đình. Mỗi lần đổi là một vòng: chụp ảnh, đăng tin, dẫn xem, ký hợp đồng, kiểm đồ, trả cọc. Có 2 căn nhỏ, trung bình anh chị đi vòng đó 2 lần mỗi năm. Có 1 căn lớn, có khi 2 năm mới đi 1 lần.
Cách tính Thúy hay dặn: viết ra số giờ phải bỏ vào mỗi tháng, rồi nhân với số tiền một giờ của anh chị khi đứng quầy hay đi làm. Nếu khoản đó lớn hơn phần chênh trong bảng, 2 căn nhỏ đang lấy của anh chị nhiều hơn những gì nó trả. Bài đầu tư studio cho thuê với 2 tỷ có thêm cách tính chi phí vận hành căn nhỏ, anh chị đọc để điền bảng cho sát.
Sự thật số 4: ngày bán lại, ai sẽ mua căn của anh chị?
Ai mua nhà cũng tính lúc mua. Ít ai tính lúc bán. Mà ngày phải bán lại thường đến vào lúc nhà mình cần tiền, không phải lúc mình chọn.
Căn 1 tỷ có nhiều người đủ tiền mua hơn căn 2 tỷ. Người mua căn nhỏ có thể là vợ chồng trẻ mua căn đầu tiên, người đi làm mua để ở, hoặc người muốn có căn cho thuê. Căn 2 tỷ cần đúng một gia đình đủ tiền, cần đúng số phòng, đúng khu, đúng lúc. Ít người mua hơn thì thường bán chậm hơn, và người mua có nhiều quyền trả giá hơn.
2 căn nhỏ còn cho anh chị một lợi thế mà 1 căn lớn không có: bán từng phần. Cần 1 tỷ lo việc nhà thì bán 1 căn, giữ căn kia. Có 1 căn 2 tỷ mà cần 1 tỷ, anh chị phải bán cả căn hoặc đi vay. Thúy đã so lợi thế này cho nhiều loại tài sản trong bài có 2 tỷ nên mua 1 căn hay chia 2 tài sản nhỏ.
Nhưng đừng nghe một nửa. 2 căn nhỏ chỉ dễ bán khi đó là 2 căn tốt. 2 căn rẻ ở chỗ không ai muốn ở thì không dễ bán, mà là 2 lần khó bán.
Khi nào chọn 1 căn lớn, khi nào chọn 2 căn nhỏ cho thuê
Chọn 1 căn lớn khi anh chị bận, không muốn quản lý nhiều, có quỹ dự phòng đủ trả 6 tháng chi phí nếu căn trống. Căn lớn cũng hợp khi sau này anh chị có thể dọn về ở hoặc cho con ở. Căn rộng gần trường, gần chợ, hợp gia đình thuê dài hạn là lựa chọn ít việc nhất.
Chọn 2 căn nhỏ khi anh chị có thời gian, ở gần để tự trông, cần thu nhập đều không bị đứt, và muốn để ngỏ đường bán từng phần. Điều kiện bắt buộc: cả 2 đều phải là căn tốt, có người thuê thật quanh đó. Đừng chia đôi tiền chỉ để mua được 2 căn rẻ.
Còn nếu anh chị chưa chắc có nên mua nhà cho thuê hay chưa, đọc trước bài có 2 tỷ gửi ngân hàng hay mua nhà cho thuê. Câu hỏi đó nằm trước câu hỏi 1 căn hay 2 căn.
3 cái bẫy Thúy thấy nhiều nhất với người có 2 tỷ
Bẫy 1: tin con số cho thuê của người bán. Con số đó có thể là giá rao, không phải giá đã ký. Hãy tự hỏi 3 căn tương tự đang cho thuê quanh đó: giá thật bao nhiêu, đã trống bao lâu.
Bẫy 2: vay thêm để mua đủ 2 căn. 2 tỷ không đủ mua 2 căn tốt, thế là vay thêm vài trăm triệu. Tiền lãi hằng tháng ăn mất đúng phần chênh anh chị muốn có, và biến tháng trống khách thành tháng mất ngủ.
Bẫy 3: dùng hết 2 tỷ, không giữ lại đồng nào. Nhà cho thuê luôn có lúc trống, lúc hư hỏng. Không có quỹ dự phòng thì một lần sửa mái hay một quý trống khách cũng đủ ép anh chị bán vội.
Câu hỏi thường gặp
Có 2 tỷ mua 1 căn lớn hay 2 căn nhỏ cho thuê thì lời hơn?
Trên giấy, 2 căn nhỏ thường thu tổng tiền thuê cao hơn. Sau khi trừ tháng trống, sửa chữa và phí tìm khách 2 lần, khoảng chênh thường nhỏ hơn nhiều so với lời rao. Anh chị lập bảng 1 năm bằng giá thuê thật đã hỏi được, rồi tính cả số giờ mình bỏ ra, mới biết bên nào thật sự lời hơn cho nhà mình.
Căn hộ nhỏ có dễ cho thuê hơn căn lớn không?
Thường dễ tìm người thuê hơn, vì nhiều người đi làm độc thân và vợ chồng trẻ cần căn nhỏ. Đổi lại, người thuê căn nhỏ hay chuyển đi hơn, nên anh chị tìm khách nhiều lần hơn. Căn lớn cho gia đình thuê thì khách ở lâu, nhưng khi khách đi thì tìm người thay có khi mất vài tháng.
Mua 2 căn nhỏ có giảm rủi ro trống phòng không?
Có, nếu 2 căn ở 2 chỗ có người thuê thật. Hiếm khi 2 căn cùng trống một lúc, nên thu nhập không về 0. Nhưng nếu 2 căn cùng một tòa, cùng một khu vắng khách, thì khi khu đó khó cho thuê, cả 2 căn cùng trống. Chia tiền chỉ giảm rủi ro khi 2 căn không cùng chịu một rủi ro.
Có nên vay thêm để mua 2 căn cho thuê không?
Thúy không khuyên vay thêm chỉ để mua đủ 2 căn. Tiền lãi hằng tháng thường ăn mất phần chênh tiền thuê, và tháng trống khách sẽ thành tháng phải bù tiền túi. Nếu 2 tỷ không mua được 2 căn tốt, 1 căn tốt thường đáng hơn 2 căn tạm được.
Căn nào dễ bán lại hơn, căn 1 tỷ hay căn 2 tỷ?
Căn 1 tỷ thường có nhiều người đủ tiền mua hơn, nên dễ tìm người mua hơn khi cần bán. 2 căn nhỏ còn cho phép bán từng căn. Tuy vậy, căn dễ bán là căn ở chỗ đông người muốn ở, giấy tờ sạch, không phải căn rẻ nhất. Vị trí và pháp lý quan trọng hơn kích thước.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Nếu anh chị đang cầm 2 tờ giấy như đầu bài, tối nay đừng hỏi ai thêm. Chép bảng ở phần phép tính, xoá số ví dụ của Thúy, điền giá thuê thật anh chị hỏi được ở 3 căn quanh đó. Thêm 1 dòng cuối: số giờ mỗi tháng anh chị phải bỏ ra. Mất 20 phút. Nếu bảng nói 2 căn nhỏ chỉ hơn chưa tới 1 triệu mỗi tháng, anh chị đã có câu trả lời mà không người bán nào nói cho anh chị biết.
