Có một câu hỏi anh chị có lẽ đã tự hỏi mình không dưới 10 lần trong năm nay, thường là vào lúc tối muộn, khi con đã ngủ và nhà đã yên: “Khoản tiền này, mình nên để đâu cho yên tâm mà vẫn không đứng yên?” Anh chị đã đọc, đã nghe, đã hỏi. Mỗi người một ý. Người bảo cứ gửi ngân hàng cho chắc. Người bảo mua đất đi, để tiền là dại. Người lại bảo chờ thêm đã. Nghe xong, anh chị vẫn ngồi đó, với khoản tiền ấy, và với cảm giác mình đang chậm lại so với cuộc đời.
Thúy muốn nói với anh chị rằng câu hỏi đó sai ngay từ đầu. Không phải lỗi của anh chị. Chỉ là câu hỏi đúng không phải “để đâu”, mà là “chia thế nào”.
Khoản tích lũy không phải một khoản tiền. Nó là 3 khoản tiền đang đứng chung một chỗ.
Vì sao để chung một ngăn lại nguy hiểm
Khi cả khoản tiền nằm chung một chỗ, mọi nhu cầu của gia đình đều phải rút từ đó. Tiền học của con, tiền thuốc cho cha mẹ, tiền làm ăn, tiền đầu tư, tất cả dùng chung một nguồn. Nếu anh chị đem hết đi mua một lô đất, thì ngày gia đình có việc gấp, anh chị không còn đường lui. Lúc ấy chỉ còn một cách: bán. Và người mua thì luôn nhận ra ai đang cần tiền.
Qua hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy thấy rất nhiều người lỗ không phải vì chọn sai tài sản. Tài sản của anh chị có khi rất tốt. Chỉ là anh chị phải bán nó vào đúng lúc không nên bán, vì không còn ngăn nào khác để rút.
Ngăn thứ 1: tiền phòng thân
Đây là khoản anh chị không bao giờ đụng tới để đầu tư. Nó dành cho những chuyện không ai muốn nhưng ai cũng có thể gặp: ốm đau, mất việc, việc gấp trong nhà. Nhiều gia đình giữ khoản này đủ sống từ 6 tháng đến 1 năm, để ở nơi rút ra được ngay. Ngăn này không làm anh chị giàu lên. Nhưng nó cho anh chị một thứ quý hơn: quyền không phải bán vội.
Ngăn thứ 2: tiền sinh lời
Đây là khoản anh chị đặt vào tài sản có thể tự làm ra tiền, hoặc tài sản mình chủ động làm tăng giá trị. Một căn nhà cho thuê có tiền đều mỗi tháng. Một căn nhà cũ mình sửa sang lại để bán cho người mua về ở thật. Điều quan trọng của ngăn này là anh chị hiểu rõ nó, đã đi tận nơi, đã tính đủ chi phí. Ngăn này chỉ nên dùng tiền mà 3 đến 5 năm tới gia đình không cần tới.
Ngăn thứ 3: tiền dài hạn
Đây là khoản anh chị để dành cho những mục tiêu xa: tuổi già của chính mình, tương lai của con. Nó cần thời gian dài để lớn lên, và anh chị phải chấp nhận để yên nó qua nhiều mùa lên xuống. Người vội không hợp với ngăn này. Người biết chờ thì ngăn này là người bạn thầm lặng nhất.
Chia bao nhiêu cho mỗi ngăn?
Không có tỷ lệ nào đúng cho mọi nhà. Một gia đình có 2 con nhỏ và thu nhập chưa ổn định sẽ cần ngăn phòng thân dày hơn. Một gia đình con đã lớn, công việc vững sẽ có thể dành nhiều hơn cho ngăn sinh lời. Thúy chỉ khuyên một điều: chia ngăn phòng thân trước tiên, rồi mới tính 2 ngăn còn lại. Đi theo thứ tự này, anh chị sẽ không bao giờ bị dồn vào thế phải bán tháo.
Khi anh chị đã chia xong
Điều thay đổi đầu tiên không phải là con số. Mà là giấc ngủ. Anh chị không còn nhìn khoản tiền như một khối lo lắng khổng lồ nữa. Anh chị nhìn thấy 3 ngăn, mỗi ngăn một việc, và biết rõ ngăn nào được phép mạo hiểm, ngăn nào tuyệt đối không. Những lời mời gọi “mua ngay kẻo lỡ” cũng tự nhiên nhẹ đi, vì anh chị biết mình chỉ có ngăn thứ 2 để cân nhắc, và ngăn đó không vội.
Tối nay, anh chị thử lấy một tờ giấy, vẽ 3 cái ngăn, và ghi số tiền mình muốn đặt vào từng ngăn. 15 phút thôi. Nhưng đó là 15 phút biến một khoản tiền để dành thành một kế hoạch.
Nếu anh chị muốn có người cùng xem lại cách chia, Thúy có một nhóm Zalo nhỏ cho những ai đang cầm khoản tích lũy và muốn đi từng bước chắc. Trong nhóm, Thúy chia sẻ chuyện thật, số thật, không ép ai mua gì.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn từng bước biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời
P.S. Nếu anh chị chỉ làm được một việc sau bài này, hãy tách ngăn phòng thân ra trước. Đó là chiếc áo phao giữ cho mọi quyết định sau này của anh chị được bình tĩnh.
Đọc tiếp: Tiền nhàn rỗi nên đầu tư gì? Lộ trình 5 bước cho người có 1 đến 5 tỷ