Tối hôm có điểm thi, cả nhà ngồi quanh cái điện thoại. Con đậu đại học ở thành phố. Mẹ mừng tới rơi nước mắt, rồi 5 phút sau đã lo. Con chưa từng sống xa nhà. Phòng trọ quanh trường chật, nóng, chủ trọ mỗi người một kiểu. Trong tài khoản đã có gần 2 tỷ, gom từ bao năm buôn bán. Ba nói một câu làm cả nhà im lặng: “Hay mình mua luôn một căn gần trường cho con ở?”
Mua nhà cho con học đại học là ý nghĩ của rất nhiều gia đình có khoảng 2 tỷ. Có khi đó là quyết định rất đúng. Có khi đó là cách biến 2 tỷ lưng chừng thành một khoản nằm im 4 năm. Bài này không quyết thay anh chị. Bài này đưa ra 1 phép tính 4 năm và 5 điều kiện để căn nhà gần trường đáng mua. Cuối bài là 3 cái bẫy hay gặp.
Có nên mua nhà cho con học đại học không?
Mua nhà cho con học đại học đáng cân nhắc khi căn nhà còn có ích sau 4 năm học: con ở lại làm việc ở thành phố đó, hoặc căn nhà cho thuê được dễ dàng. Nếu chỉ để con ở 4 năm rồi bán, chi phí mua bán 2 lần cộng tiền vay thường làm phương án thuê trọ rẻ hơn. Phép tính dưới đây giúp anh chị biết nhà mình thuộc trường hợp nào.
Phép tính 4 năm: thuê trọ hay mua căn nhỏ
Hãy hình dung 2 phương án với các con số ví dụ. Anh chị thay bằng giá thật ở khu gần trường con học.
Phương án thuê: phòng trọ sạch sẽ gần trường, ví dụ 4 triệu mỗi tháng gồm điện nước. 48 tháng là khoảng 192 triệu. Thêm tiền cọc phòng, nhận lại khi trả phòng.
Phương án mua: căn hộ nhỏ gần trường, ví dụ 2,4 tỷ. Anh chị trả trước 1,6 tỷ, vay 800 triệu. Chi phí 4 năm gồm tiền lãi vay, phí quản lý, sửa sang nội thất, thuế phí khi mua và khi bán lại. Cộng thêm phần tiền lãi mà 1,6 tỷ lẽ ra có được nếu để ở kênh an toàn.
Khi cộng đủ, phương án mua thường tốn hơn phương án thuê trong 4 năm, nếu chỉ tính chỗ ở cho con. Phương án mua chỉ có lý khi căn nhà có thêm việc khác để làm: cho người khác thuê một phần, giữ lâu dài, hoặc thành chỗ ở của con sau khi ra trường. Cách tính thuế phí cho cả 2 lần mua bán có trong bài thuế phí mua bán nhà đất.
5 điều kiện để căn nhà gần trường đáng mua
Điều kiện 1: con có khả năng ở lại thành phố đó sau khi ra trường
Ngành con học có nhiều việc làm ở đó không, con có muốn ở lại không. Nếu câu trả lời là có, căn nhà sẽ là chỗ ở lâu dài, không chỉ 4 năm. Nếu con định về quê hay đi nơi khác, căn nhà sẽ phải bán hoặc cho thuê từ xa.
Điều kiện 2: căn nhà cho thuê được khi không còn ai ở
Gần trường đại học thường có sinh viên và người đi làm trẻ cần thuê. Nhưng không phải khu nào cũng vậy. Đi hỏi 3 đến 4 chỗ cho thuê quanh đó xem phòng có kín người không, giá thuê bao nhiêu. Cách tính tiền thuê thật về túi sau khi trừ chi phí có trong bài mua nhà cho thuê: cách tính lợi suất thật.
Điều kiện 3: không dồn hết 2 tỷ vào căn nhà
Ngoài học phí, con còn tiền ăn, tiền sách, có khi thêm học tiếng, đi thực tập xa. Người buôn bán còn cần vốn hàng. Sau khi mua, gia đình phải còn đủ tiền cho 4 năm học và cho cửa hàng.
Điều kiện 4: có người quản lý căn nhà
Con 18 tuổi lo học là chính, chưa quen đóng phí, gọi thợ, giấy tờ với ban quản lý. Nếu ba mẹ ở tỉnh, ai sẽ lo những việc đó? Nếu cho thuê thêm một phòng, ai làm việc với người thuê? Trả lời được câu này trước khi mua sẽ đỡ rất nhiều chuyến đi xe đường dài.
Điều kiện 5: đứng tên ai đã bàn trước trong nhà
Đứng tên ba mẹ hay đứng tên con là chuyện cần cả nhà bàn trước, nhất là khi nhà có nhiều con. Hỏi văn phòng công chứng về hệ quả của từng cách. Đừng để tới lúc ký hợp đồng mới quyết vội.
3 cái bẫy khi mua nhà gần trường cho con
Mua theo cơ sở học năm nhất. Nhiều trường có hơn 1 cơ sở, và con có thể học các năm ở những nơi khác nhau. Hỏi phòng đào tạo của trường lịch học theo cơ sở trước khi chọn khu. Thông tin chung về các trường đại học anh chị tra thêm trên cổng thông tin Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Mua căn quá xa vì rẻ. Căn rẻ hơn vài trăm triệu nhưng con mất 1 tiếng đi học mỗi chiều thì không còn là căn mua cho con học nữa. Tính thời gian đi lại giờ cao điểm, không tính theo bản đồ lúc vắng xe.
Mua vì thương con, không vì con số. Tình thương là lý do đẹp. Nhưng con cần ba mẹ an tâm về tiền suốt 4 năm hơn là cần nhà riêng ngay năm nhất. Nhiều gia đình chọn cho con ở trọ năm đầu, để con quen thành phố và biết mình muốn ở khu nào, rồi mới mua.
Phương án ở giữa nhiều gia đình chọn
Năm đầu cho con ở ký túc xá hoặc phòng trọ tốt. Trong năm đó, ba mẹ có thời gian đi xem nhà. Con cũng biết mình học ở cơ sở nào, thích sống ở khu nào. Sau 1 năm, nếu căn nhà gần trường vẫn hợp với 5 điều kiện trên, việc mua sẽ chắc chắn hơn nhiều. So sánh chuyện mua nhà sẵn cho con với để dành tiền cho con tự chọn có trong bài mua nhà sẵn cho con hay để dành tiền.
Điều Thúy thấy ở những gia đình mua nhà cho con
Qua hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy gặp nhiều ba mẹ muốn mua nhà cho con. Các gia đình hài lòng lâu dài thường là các gia đình đã hỏi con trước khi hỏi giá: con muốn sống ở đâu, ra trường định làm gì. Căn nhà hợp với con mới là căn nhà giữ được giá trị cho cả nhà. Còn nếu con chưa trả lời được, 2 tỷ đứng chờ thêm 1 năm cũng không mất đi đâu.
Câu hỏi thường gặp
Mua nhà cho con học đại học có lợi hơn thuê trọ không?
Nếu chỉ tính 4 năm ở, thuê trọ thường ít tốn hơn vì không mất chi phí mua bán và tiền lãi vay. Mua nhà cho con học đại học có lợi hơn khi căn nhà được dùng lâu dài sau khi con ra trường, hoặc cho thuê được một phần.
Có 2 tỷ có nên mua căn hộ gần trường đại học?
Có thể, nếu căn hộ thoả 5 điều kiện trong bài. Sau khi mua, gia đình vẫn phải còn đủ tiền cho 4 năm học và vốn làm ăn. Đừng dùng hết 2 tỷ hay vay quá sức chỉ để con có chỗ ở riêng.
Nên mua nhà cho con từ năm nhất hay đợi?
Đợi 1 năm thường an toàn hơn. Con biết mình học ở cơ sở nào, thích khu nào. Ba mẹ có thời gian xem nhà kỹ, không phải mua vội trước ngày nhập học.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Việc anh chị làm được tuần này: hỏi giá 3 phòng trọ tốt quanh trường con đậu, nhân với 48 tháng. Rồi ngồi với con và hỏi đúng 1 câu: ra trường con muốn ở lại thành phố này không. Con số và câu trả lời đó đã đủ để biết nhà mình nên bắt đầu từ phương án thuê hay phương án mua.