Anh chị đứng trong thang máy tòa nhà định mua. Trên vách thang dán một tờ giấy in đậm: “Thông báo khẩn về việc chủ đầu tư chưa bàn giao quỹ bảo trì”. Bên dưới có chữ ký của ban quản trị và một dòng mời cư dân họp. Người bán nhà đứng cạnh cười: “Chuyện nhỏ thôi anh chị, tòa nào cũng vậy”. Anh chị gật đầu. Nhưng tờ giấy đó vừa nói với anh chị nhiều điều hơn mọi lời giới thiệu.
Ban quản trị tòa nhà là nhóm cư dân được bầu để thay mặt mọi nhà. Nhóm này giữ tiền chung, giám sát đơn vị quản lý và giải quyết tranh chấp. Với người bỏ 2 tỷ mua một căn hộ, cách ban quản trị tòa nhà làm việc quyết định căn hộ đó được giữ gìn hay xuống cấp. Bài này chỉ anh chị 6 dấu hiệu đọc được trong 1 buổi để biết tòa nhà đang được quản lý tốt hay đang lộn xộn.

Ban quản trị tòa nhà là ai, khác ban quản lý thế nào?
Ban quản trị tòa nhà là đại diện của cư dân, do hội nghị nhà chung cư bầu ra. Ban quản lý, hay đơn vị quản lý vận hành, là công ty được thuê. Công ty này lo việc hằng ngày như bảo vệ, vệ sinh, vận hành thang máy. Ban quản trị thuê và giám sát ban quản lý, không phải ngược lại.
Nhiều người mua nhầm 2 nhóm này. Họp với ban quản lý xong là nghĩ đã hiểu tòa nhà. Thật ra ban quản lý chỉ nói về dịch vụ. Muốn biết tiền chung có an toàn không, tòa nhà có đang tranh chấp không, anh chị phải hỏi ban quản trị. Quy định về hội nghị nhà chung cư và ban quản trị nằm trong Luật Nhà ở 2023. Anh chị tra văn bản trên cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật.
Vì sao người có 2 tỷ phải xem ban quản trị tòa nhà?
Với 2 tỷ, anh chị mua phần riêng trong căn hộ, và cùng sở hữu phần chung với hàng trăm nhà khác. Thang máy, mái, hầm xe, hành lang là phần chung. Ai giữ tiền sửa những thứ đó, ai quyết khi nào sửa, chính là ban quản trị.
Tòa nhà có ban quản trị làm tốt thường giữ giá hơn khi bán lại. Người mua sau nhìn thấy tòa sạch, thang chạy êm, thông báo rõ ràng. Tòa nhà không có ban quản trị, hoặc ban quản trị đang cãi nhau với chủ đầu tư, thì tiền chung dễ nằm im. Việc sửa chữa cũng dễ bị đẩy qua lại. Chuyện quỹ bảo trì 2% và 6 câu cần hỏi, Thúy đã viết ở bài kinh phí bảo trì chung cư 2%.
6 dấu hiệu đọc ban quản trị tòa nhà trong 1 buổi
Dấu hiệu 1: Bảng thông báo có công khai thu chi không?
Ban quản trị làm tốt thường dán báo cáo thu chi, kế hoạch sửa chữa ở sảnh hoặc gửi trong nhóm cư dân. Bảng thông báo chỉ có quảng cáo dịch vụ, không có con số nào, là dấu hiệu cần hỏi thêm.
Dấu hiệu 2: Tòa nhà đã có ban quản trị chưa?
Có tòa đã ở nhiều năm mà chưa tổ chức hội nghị nhà chung cư lần đầu, chưa có ban quản trị. Khi đó, chủ đầu tư hoặc ban quản lý đang tự quyết nhiều việc thay cư dân. Hỏi thẳng: “Tòa mình bầu ban quản trị từ năm nào ạ?”.
Dấu hiệu 3: Quỹ bảo trì đã được bàn giao chưa?
Kinh phí bảo trì do người mua đóng khi mua căn hộ. Hỏi ban quản trị quỹ đã nhận đủ từ chủ đầu tư chưa, gửi ở tài khoản nào, còn bao nhiêu. Câu trả lời rõ ràng là dấu hiệu tốt. Câu trả lời né tránh là dấu hiệu nên dừng lại tìm hiểu.
Dấu hiệu 4: Biên bản hội nghị gần nhất nói gì?
Xin xem biên bản hội nghị nhà chung cư gần nhất. Đọc phần ý kiến cư dân. Anh chị sẽ thấy tòa nhà đang lo về chuyện gì: thang máy, chỗ đậu xe, phí, thấm dột hay tranh chấp diện tích chung.
Dấu hiệu 5: Nhóm cư dân đang bàn chuyện gì?
Nhờ người quen ở tòa đó, hoặc hỏi cư dân gặp ở sảnh, xem nhóm trò chuyện chung của tòa dạo này bàn gì. Nhóm chỉ hỏi mất đồ, hỏi chỗ sửa máy lạnh là bình thường. Nhóm ngày nào cũng tranh cãi về tiền chung là chuyện cần nghĩ kỹ.
Dấu hiệu 6: Việc hỏng được sửa nhanh hay chậm?
Nhìn đèn hành lang có bóng nào cháy lâu không, thang máy có biển “đang bảo trì” kéo dài không, tường hầm có vết thấm cũ không. Hỏi cư dân: “Lần gần nhất thang hỏng, bao lâu thì sửa xong?”. Tốc độ sửa nói thật về cách ban quản trị làm việc.
Những câu nói khiến anh chị bỏ qua chuyện quản trị
“Tòa nào chẳng có tranh chấp, mua xong là quên”. “Ban quản trị là chuyện của cư dân, anh chị không cần lo”. Những câu đó đúng với người bán, vì người bán sắp rời tòa nhà. Còn anh chị sắp bước vào. Những tranh chấp hôm nay sẽ là cuộc họp anh chị phải dự, khoản tiền anh chị có thể phải góp thêm.
Sau hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy học được một việc rất nhỏ mà rất có ích: đọc bảng thông báo ở sảnh trước khi lên xem căn hộ. 5 phút đọc bảng đó thường nói thật hơn 1 tiếng nghe giới thiệu. Chuyện sổ và chuyện ban quản trị hay đi cùng nhau. Nếu căn hộ còn chưa có sổ, anh chị đọc thêm bài mua chung cư chưa có sổ hồng.
Khi nào nên dừng lại?
Anh chị nên dừng hoặc tìm hiểu thêm trong 3 trường hợp. Tòa nhà nhiều năm chưa có ban quản trị. Quỹ bảo trì chưa được bàn giao mà không ai nói rõ lý do. Cư dân đang kiện tụng với chủ đầu tư về phần sở hữu chung. Đó không phải lý do chắc chắn để bỏ căn hộ. Nhưng đó là lý do để không vội đặt cọc chỉ vì người bán nói “căn đẹp sắp hết”.
Nếu tòa đang chờ cải tạo, chuyện ban quản trị càng quan trọng hơn. Ban quản trị là đầu mối làm việc khi cải tạo. Anh chị xem thêm bài chung cư cũ chờ cải tạo trước khi quyết.
Câu hỏi thường gặp
Ban quản trị tòa nhà làm những việc gì?
Ban quản trị tòa nhà thay mặt cư dân quản lý kinh phí bảo trì. Ban này ký và giám sát hợp đồng với đơn vị quản lý vận hành, tổ chức họp cư dân và đại diện cư dân khi có tranh chấp. Đây là nhóm do hội nghị nhà chung cư bầu ra.
Tòa nhà chưa có ban quản trị thì sao?
Khi chưa có ban quản trị, nhiều việc chung do chủ đầu tư hoặc ban quản lý tự quyết. Quỹ bảo trì có thể chưa được bàn giao cho cư dân. Anh chị nên hỏi rõ lý do và kế hoạch tổ chức hội nghị nhà chung cư trước khi mua.
Người mua căn hộ có được xem biên bản hội nghị cư dân không?
Người đã là cư dân thường được xem. Người đang định mua có thể nhờ người bán, ban quản trị hoặc cư dân cho xem. Nếu không ai cho xem biên bản nào, đó cũng là một thông tin anh chị cần ghi lại.
Ban quản trị khác ban quản lý chung cư thế nào?
Ban quản trị là đại diện cư dân, do cư dân bầu. Ban quản lý là đơn vị được thuê để vận hành tòa nhà hằng ngày. Ban quản trị giám sát ban quản lý và quyết các việc lớn về tiền chung.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Nhiều anh chị ngại hỏi về ban quản trị vì sợ bị coi là khó tính. Một người sắp bỏ 2 tỷ vào tòa nhà có quyền hỏi về tiền chung của tòa nhà đó. Việc tuần này: lần tới đi xem căn hộ, đến sớm 15 phút, đọc hết bảng thông báo ở sảnh và chụp ảnh lại. Hỏi 1 cư dân câu hỏi ở dấu hiệu 6. Ghi 6 dấu hiệu vào giấy, đánh dấu cái nào tốt, cái nào cần hỏi thêm.
