Hãy hình dung anh chị đang ngồi trong phòng giao dịch của ngân hàng. Cán bộ tín dụng lật hồ sơ, mỉm cười: “Với thu nhập của anh chị, bên em có thể cho vay thêm khá nhiều. Anh chị mua được căn lớn hơn dự định đấy.” Trong một giây, anh chị thấy mình đứng trước một căn nhà đẹp hơn, rộng hơn, ở vị trí tốt hơn. Và cũng trong giây ấy, một giọng nói nhỏ vang lên: “Nhưng mỗi tháng trả bao nhiêu? Nếu có chuyện gì thì sao?”
Giọng nói nhỏ đó đáng được lắng nghe. Vay không xấu. Rất nhiều người đã dùng khoản vay để đi nhanh hơn. Nhưng cũng rất nhiều người đã để khoản vay biến giấc ngủ của cả nhà thành những đêm trằn trọc. Khác biệt không nằm ở chuyện vay hay không vay. Khác biệt nằm ở chỗ có đi qua đủ các phép thử trước khi ký hay không.
Ngân hàng tính xem anh chị vay được bao nhiêu. Chỉ anh chị mới tính được mình nên vay bao nhiêu.
Phép thử thứ 1: trả nợ bằng thu nhập, không bằng hy vọng
Tiền trả nợ mỗi tháng phải đến từ thu nhập đều đặn mà anh chị đang có, không phải từ khoản lời anh chị hy vọng sẽ có khi bán tài sản. Nếu kế hoạch trả nợ dựa vào chuyện “đến lúc đó giá lên thì bán”, anh chị đang đặt cả gia đình lên một điều không ai hứa được. Hãy tính: nếu tài sản đứng giá 3 năm, mình có trả nợ đều mà vẫn sống thoải mái không?
Phép thử thứ 2: chịu được khi lãi suất thay đổi
Nhiều khoản vay có lãi suất ưu đãi thời gian đầu, sau đó thả nổi theo thị trường. Con số anh chị thấy hôm nay chưa chắc là con số của năm sau. Trước khi ký, hãy hỏi rõ lãi suất sau ưu đãi được tính thế nào, và tự tính thử: nếu tiền trả mỗi tháng tăng thêm một phần, gia đình còn xoay xở được không? Nếu câu trả lời là “chắc sẽ căng”, đó là tín hiệu nên vay ít lại.
Phép thử thứ 3: vẫn còn ngăn phòng thân
Đừng dùng hết tiền tích lũy làm vốn đối ứng rồi vay phần còn lại. Hãy giữ nguyên một khoản phòng thân đủ cho gia đình sống và trả nợ trong nhiều tháng nếu thu nhập bất ngờ gián đoạn. Người có khoản phòng thân sẽ không bao giờ bị ép phải bán tài sản vì trễ vài kỳ trả nợ.
Phép thử thứ 4: tài sản vay để mua có làm ra tiền không
Vay để mua một tài sản có tiền thuê đều hàng tháng khác rất xa vay để mua một lô đất nằm chờ. Tiền thuê có thể gánh một phần tiền trả nợ, còn đất nằm chờ thì mọi khoản trả nợ đều từ túi anh chị. Nếu vay để mua tài sản không ra tiền, hãy vay ít hơn nữa, và chắc chắn hơn nữa về phép thử thứ 1.
Khi anh chị đi qua đủ 4 phép thử
Khoản vay lúc ấy không còn là gánh nặng mơ hồ. Nó trở thành một công cụ anh chị hiểu rõ và làm chủ được. Anh chị biết mình trả bao nhiêu, trong bao lâu, bằng nguồn tiền nào, và nếu có biến cố thì lùi về đâu. Anh chị ngồi trước cán bộ ngân hàng với tâm thế của người ra quyết định, không phải người bị cuốn theo con số được duyệt.
Tối nay, anh chị thử viết ra 4 dòng tương ứng với 4 phép thử ở trên và tự chấm từng dòng: đạt hay chưa đạt. Chỉ cần một dòng chưa đạt, anh chị có lý do chính đáng để vay ít lại hoặc chờ thêm.
Nếu anh chị muốn có người cùng xem lại kế hoạch vay, Thúy có một nhóm Zalo nhỏ cho những ai đang cầm khoản tích lũy và muốn đi chắc. Trong nhóm, Thúy chia sẻ chuyện thật, số thật, không ép ai mua gì.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn từng bước biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời
P.S. Câu hỏi quan trọng nhất trước khi vay không phải “được duyệt bao nhiêu”, mà là “nếu 6 tháng tới không có thu nhập, nhà mình có trả nợ được không”. Trả lời được câu này, anh chị đã đi trước rất nhiều người.
Đọc tiếp: Tiền nhàn rỗi nên đầu tư gì? Lộ trình 5 bước cho người có 1 đến 5 tỷ