Chị Thảo dành dụm 8 năm trước khi lấy chồng, được 1,2 tỷ. Sau cưới 2 năm, chị dùng đúng số tiền đó mua một căn nhà nhỏ cho thuê, đứng tên một mình. Chị nghĩ rõ ràng đây là nhà của mình. Đến khi hai vợ chồng có chuyện, chị mới biết: không có giấy tờ chứng minh nguồn tiền, căn nhà có thể được xem là tài sản chung.
Thúy viết bài này không phải để ai cũng nghi ngờ người bạn đời. Thúy viết vì nhiều chị em làm lụng vất vả cả chục năm, mà chỉ cần thiếu một tờ giấy là công sức đó trở nên mơ hồ. Rõ ràng về tài sản cũng là một cách giữ hòa khí trong nhà.
Hiểu nhanh: tài sản chung và tài sản riêng
Theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014:
Tài sản chung là tài sản vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, kinh doanh, hoa lợi lợi tức phát sinh trong thời kỳ hôn nhân, tài sản được tặng cho chung, thừa kế chung, và tài sản hai người thỏa thuận là tài sản chung.
Tài sản riêng là tài sản mỗi người có trước khi kết hôn, được thừa kế riêng, tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân, và tài sản được hình thành từ tài sản riêng.
Điểm quan trọng: nếu có tranh chấp mà không chứng minh được là tài sản riêng, tài sản đó được coi là tài sản chung.
Đứng tên một mình chưa chắc là tài sản riêng
Rất nhiều người nghĩ sổ ghi tên ai thì nhà của người đó. Không hẳn vậy. Luật Đất đai 2024 quy định: nhà đất là tài sản chung của vợ chồng thì giấy chứng nhận phải ghi cả họ tên vợ và chồng, trừ khi hai người thỏa thuận ghi tên một người.
Nghĩa là một căn nhà mua trong thời kỳ hôn nhân, đứng tên một người, vẫn có thể là tài sản chung. Ngược lại, muốn căn nhà là tài sản riêng, anh chị cần chứng minh được nguồn tiền riêng.
Mua bằng tiền riêng: giữ những giấy tờ nào
Sao kê tài khoản cho thấy khoản tiền đã có trước ngày đăng ký kết hôn, hoặc là tiền được thừa kế, tặng cho riêng.
Đường đi của tiền: từ tài khoản riêng đó chuyển thẳng cho bên bán, không trộn qua tài khoản chung hay tài khoản của người khác.
Văn bản thỏa thuận giữa vợ chồng xác nhận căn nhà là tài sản riêng của một người, có công chứng. Đây là cách rõ ràng nhất.
Nếu được tặng cho riêng hoặc thừa kế riêng, giữ hợp đồng tặng cho, văn bản khai nhận di sản.
Tài sản riêng sinh ra tiền thuê: tiền đó của ai?
Đây là chỗ nhiều người bất ngờ. Theo Luật Hôn nhân và gia đình, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân thường được tính là tài sản chung, trừ khi vợ chồng có thỏa thuận khác.
Ví dụ căn nhà cho thuê là tài sản riêng của chị, nhưng tiền thuê hằng tháng có thể là tài sản chung. Nếu chị dùng tiền thuê đó mua căn thứ hai, căn thứ hai có thể là tài sản chung.
Khi nào nên ghi tên cả hai vợ chồng
Khi tiền mua là tiền chung của hai người.
Khi hai người muốn cùng có trách nhiệm và cùng quyết định.
Khi vay ngân hàng bằng thu nhập của cả hai.
Ghi tên cả hai cũng có nghĩa là khi bán, thế chấp, cả hai phải cùng ký. Đó là một lớp bảo vệ cho cả gia đình.
3 việc nên làm trước khi đặt cọc
Một, hai vợ chồng ngồi lại thống nhất: nguồn tiền từ đâu, căn nhà là tài sản chung hay riêng, ghi tên ai. Bước 1 trong cách làm của Thúy luôn là “cả nhà đã thống nhất chưa”.
Hai, nếu là tài sản riêng, lập văn bản thỏa thuận và công chứng trước hoặc cùng lúc ký hợp đồng mua bán.
Ba, cất giấy tờ ở nơi người thân biết. Bài Ghi chép tài sản gia đình: 1 trang giấy, 5 mục có mẫu để anh chị làm.
Rõ ràng không phải là thiếu tin tưởng
Chị Thảo và chồng sau đó hòa giải được. Hai người làm một văn bản thỏa thuận, ghi rõ căn nhà là của chị, tiền thuê từ nay góp vào quỹ chung để nuôi con. Chị kể: ký xong tờ giấy đó, hai vợ chồng lại nhẹ lòng hơn.
Phụ nữ tự chủ tài chính không phải là giữ của riêng để phòng chồng. Đó là biết rõ mình có gì, để cùng gia đình quyết định tốt hơn.
Anh chị đang chuẩn bị mua nhà và muốn có người cùng nhìn lại cách đứng tên, hãy vào nhóm Zalo miễn phí của Thúy hoặc gọi 070.256.9999.
Câu chuyện trong bài là tình huống minh họa, tổng hợp từ những trường hợp Thúy thường gặp, tên nhân vật đã được thay đổi.
Lưu ý: Bài viết mang tính tham khảo theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và Luật Đất đai 2024. Với trường hợp đang có tranh chấp, anh chị nên tham vấn luật sư.