Có một cuộc điện thoại mà nhiều người con xa quê vẫn nhớ mãi. Mẹ gọi lên, giọng vẫn vui như mọi lần, kể chuyện vườn rau, chuyện hàng xóm. Rồi cuối cuộc gọi, mẹ nói nhỏ một câu như vô tình: “Mái nhà dột lại rồi con, mà thôi, mưa ít thì cũng không sao.” Anh chị cúp máy, ngồi im rất lâu. Và đó là lúc ý nghĩ ấy đến: năm nay, mình phải lo cho cha mẹ một căn nhà tử tế.
Thúy hiểu cảm giác đó. Đó là một trong những lý do đẹp nhất để dùng khoản tiền tích lũy. Nhưng cũng chính vì đẹp quá, vì thương quá, nhiều người con đã quyết định bằng trái tim mà quên mất vài điều rất đời. Để rồi món quà lớn nhất đời mình lại mang theo những nỗi lo không đáng có.
Mua nhà cho cha mẹ là chuyện của tình thương. Nhưng giấy tờ, chi phí và tương lai thì cần cái đầu tỉnh.
Điều thứ 1: nhà đứng tên ai
Nghe thì đơn giản, nhưng đây là câu hỏi nhiều gia đình né tránh vì ngại. Đứng tên cha mẹ thì cha mẹ vui, nhưng sau này chuyện thừa kế có thể phức tạp khi nhà có nhiều anh chị em. Đứng tên con thì rõ ràng về pháp lý, nhưng cần nói chuyện thẳng thắn với cả nhà để không ai phải chạnh lòng. Không có đáp án đúng cho mọi nhà. Chỉ có một điều chắc chắn: hãy nói rõ với nhau từ đầu, và nếu cần, nhờ người có chuyên môn tư vấn cách đứng tên cho hợp với gia đình mình.
Điều thứ 2: cha mẹ thật sự cần gì
Người con ở xa hay nghĩ nhà phải to, phải đẹp, phải có tầng lầu cho oai. Nhưng cha mẹ đã lớn tuổi, đầu gối yếu, leo cầu thang mỗi ngày là một cực hình. Cha mẹ có khi chỉ cần một căn nhà trệt thoáng, gần chợ, gần trạm y tế, gần hàng xóm quen để có người qua lại. Trước khi chọn, anh chị hãy hỏi cha mẹ, và quan sát một ngày sinh hoạt của cha mẹ. Căn nhà hợp nhất không phải căn nhà đẹp nhất trong mắt mình.
Điều thứ 3: ai trông nom khi mình ở xa
Mái dột, ống nước rò, cổng hỏng, những chuyện nhỏ này xảy ra quanh năm. Anh chị ở xa thì ai sẽ gọi thợ, ai sẽ trả tiền, ai sẽ đứng ra lo? Trước khi mua, hãy nghĩ sẵn một người tin cậy ở gần, và một khoản tiền nhỏ để dành riêng cho sửa chữa mỗi năm. Căn nhà không được chăm sẽ xuống cấp rất nhanh, và cha mẹ thì thường không muốn làm phiền con.
Điều thứ 4: giấy tờ phải xem tận mắt
Mua từ xa là lúc dễ bị lơ là giấy tờ nhất, vì anh chị tin người quen, tin người giới thiệu. Nhưng pháp lý nhà đất ở quê có khi phức tạp hơn thành phố: đất chung của nhiều anh em, đất chưa tách thửa, ranh giới chưa rõ. Hãy yêu cầu xem bản gốc giấy tờ, kiểm tra tại cơ quan đăng ký đất đai, và nếu không về được, nhờ một người thật sự tin cậy đi cùng. Món quà cho cha mẹ không nên đi kèm một tranh chấp.
Điều thứ 5: căn nhà ấy về sau sẽ ra sao
Đây là điều khó nói nhất, nhưng người con chu đáo nên nghĩ tới. Nhiều năm sau, căn nhà ấy sẽ là chỗ anh chị về hưu, hay cho thuê, hay bán lại? Chọn vị trí có người ở thật, có đường sá, có chợ búa sẽ giúp căn nhà giữ được giá trị, dù sau này gia đình quyết định thế nào. Một căn nhà vừa là tình thương, vừa là tài sản, đó mới là món quà trọn vẹn.
Khi anh chị đã nghĩ đủ 5 điều
Anh chị sẽ thấy việc mua nhà cho cha mẹ nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Không còn lo lắng mơ hồ. Không còn những câu hỏi lơ lửng sau khi đã ký. Chỉ còn niềm vui, cái ngày anh chị dắt cha mẹ vào căn nhà mới, và nghe mẹ nói: “Nhà mình đây hả con?”
Tối nay, anh chị thử gọi về cho cha mẹ, không phải để báo tin mua nhà, mà để hỏi thật nhẹ nhàng: nếu có một căn nhà mới, cha mẹ muốn nó thế nào? Câu trả lời có thể làm anh chị bất ngờ.
Nếu anh chị đang tính chuyện này và muốn có người cùng đi từng bước, Thúy có một nhóm Zalo nhỏ cho những ai đang cầm khoản tích lũy. Trong nhóm, Thúy chia sẻ chuyện thật, số thật, không ép ai mua gì.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn từng bước biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời
P.S. Nếu anh chị chỉ nhớ một điều trong bài này, hãy nhớ điều thứ 1: nói rõ chuyện đứng tên với cả nhà ngay từ đầu. Một cuộc nói chuyện hôm nay tránh được rất nhiều nỗi buồn mai sau.