Cuối năm, khoản thưởng 300 triệu về tài khoản. Anh chị mở ứng dụng ngân hàng, nhìn dòng dư nợ mua nhà: còn 1,6 tỷ. Một ý nghĩ lóe lên: trả bớt 300 triệu cho nhẹ đầu. Rồi một ý nghĩ khác chen vào: giữ lại, lỡ có việc gì cần. Có nên trả nợ trước hạn không? Câu trả lời nằm ở 4 con số, không nằm ở cảm giác.
Thúy sẽ đi cùng anh chị qua từng con số. Đến cuối bài, anh chị sẽ tự trả lời được, cho chính khoản vay của mình.
Có nên trả nợ trước hạn không?
Có nên trả nợ trước hạn tùy vào 4 điều: lãi suất khoản vay đang trả, phí phạt trả trước hạn, quỹ dự phòng còn lại sau khi trả, và lợi nhuận thật của nơi khác anh chị định để tiền. Nếu lãi vay cao, phí phạt thấp và vẫn giữ đủ dự phòng, trả trước hạn thường là lựa chọn hợp lý.
Con số 1: lãi suất anh chị đang trả thật
Không phải lãi ưu đãi lúc mới vay. Là lãi đang áp dụng tháng này. Nhiều người hết ưu đãi từ lâu mà không để ý, đang trả lãi thả nổi cao hơn hẳn. Mở hợp đồng tín dụng, hoặc gọi ngân hàng hỏi. Mặt bằng lãi suất chung anh chị theo dõi trên trang Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Bài vay mua nhà lãi suất thả nổi chỉ cách tự tính.
Trả trước 300 triệu của khoản vay lãi 10% mỗi năm, nghĩa là anh chị “lời” chắc chắn khoảng 30 triệu tiền lãi mỗi năm không phải trả. Không cần đoán thị trường.
Con số 2: phí phạt trả trước hạn
Hầu hết hợp đồng có phí khi trả trước hạn, thường tính theo phần trăm số tiền trả trước, giảm dần theo số năm đã vay. Ví dụ phí 2% trên 300 triệu là 6 triệu. So với 30 triệu tiền lãi tiết kiệm được mỗi năm, vẫn đáng.
Nhưng nếu đang ở năm đầu, phí cao, hoặc sắp hết thời gian bị phạt, có khi chờ thêm vài tháng sẽ tốt hơn. Hỏi ngân hàng mốc thời gian phí giảm.
Con số 3: quỹ dự phòng còn lại
Đây là con số quan trọng nhất. Tiền đã trả vào khoản vay thì không rút ra được nữa. Nếu trả xong mà tài khoản còn dưới 6 tháng chi tiêu, anh chị đang đổi sự an toàn lấy cảm giác nhẹ đầu. Bài giữ bao nhiêu tiền dự phòng có cách tính.
Con số 4: lợi nhuận thật của phương án khác
Nếu không trả nợ, 300 triệu đó làm gì? Gửi tiết kiệm lãi thấp hơn lãi vay thì trả nợ lợi hơn. Đầu tư vào tài sản, thì lợi nhuận phải sau thuế phí, sau rủi ro, và cao hơn lãi vay một khoảng đủ lớn mới đáng.
| Tình huống | Nghiêng về |
|---|---|
| Lãi vay cao, phí phạt thấp, dự phòng đủ | Trả trước hạn |
| Đang trong thời gian phí phạt cao | Chờ đến mốc phí giảm |
| Trả xong dự phòng dưới 6 tháng chi tiêu | Giữ tiền, chưa trả |
| Có tài sản làm ra tiền chắc chắn hơn lãi vay | Cân nhắc đầu tư, vẫn giữ dự phòng |
Trả bớt gốc rồi thì giảm kỳ hạn hay giảm tiền hàng tháng?
Nhiều ngân hàng cho anh chị chọn. Giảm kỳ hạn thì tổng lãi tiết kiệm nhiều hơn. Giảm tiền trả hằng tháng thì dòng tiền mỗi tháng nhẹ hơn, dễ thở hơn nếu thu nhập không đều. Gia đình nào thu nhập ổn định có thể chọn giảm kỳ hạn. Gia đình nào muốn an toàn dòng tiền thì chọn giảm tiền hằng tháng.
Cái được không nằm trên bảng tính
Có một điều con số không đo được: giấc ngủ. Có người trả hết nợ sớm và ngủ ngon hơn hẳn, dù về lý thuyết đầu tư có thể lời hơn. Thúy tôn trọng điều đó. Miễn là anh chị vẫn giữ quỹ dự phòng, sự bình an cũng là một khoản lời.
7 năm, hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy gặp nhiều gia đình kẹt không phải vì nợ nhiều, mà vì trả nợ sạch rồi không còn đồng nào khi có việc gấp. Trả nợ là tốt. Trả đến mức không còn đường lùi thì không.
Câu hỏi thường gặp
Có nên trả nợ ngân hàng trước hạn không?
Nên trả khi lãi vay đang cao, phí phạt trả trước thấp và sau khi trả vẫn còn quỹ dự phòng ít nhất 6 tháng chi tiêu. Nếu phí phạt đang cao hoặc trả xong không còn dự phòng, nên chờ hoặc trả một phần.
Phí trả nợ trước hạn là bao nhiêu?
Mỗi ngân hàng và mỗi hợp đồng khác nhau, thường tính theo phần trăm số tiền trả trước và giảm dần theo thời gian vay. Hãy xem hợp đồng tín dụng hoặc hỏi ngân hàng mốc phí giảm.
Trả nợ trước hạn nên giảm kỳ hạn hay giảm số tiền hằng tháng?
Giảm kỳ hạn giúp tiết kiệm tổng tiền lãi nhiều hơn. Giảm số tiền hằng tháng giúp dòng tiền nhẹ hơn. Chọn theo mức ổn định của thu nhập gia đình.
Có tiền nhàn rỗi nên trả nợ hay đầu tư?
So lãi vay đang trả với lợi nhuận thật sau thuế phí và rủi ro của khoản đầu tư. Nếu lợi nhuận không cao hơn lãi vay một khoảng đủ lớn, trả nợ thường là lựa chọn chắc chắn hơn.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn từng bước biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời
P.S. Tối nay anh chị mở hợp đồng tín dụng, tìm 2 dòng: lãi suất đang áp dụng và phí trả trước hạn. Ghi cạnh số dư tài khoản dự phòng. 3 con số đó đủ để anh chị quyết định khoản thưởng cuối năm đi đâu. Muốn xem có nên vay thêm không, đọc bài có nên vay thêm ngân hàng để mua tài sản lớn hơn.