Hãy hình dung 2 chị bán vải cạnh nhau ở cùng một dãy chợ. Cùng dậy từ 4 giờ sáng, cùng nhập hàng ở một mối, cùng gom góp hơn 15 năm. Năm nay cả 2 đều có khoảng 2 tỷ. Một tối sau khi dọn hàng, cả 2 cùng hỏi một câu: có 2 tỷ nên mua vàng hay mua đất? 5 năm sau, một chị vẫn ngủ ngon. Chị còn lại có một mùa Tết phải đi vay nóng để có tiền nhập hàng, dù trong tay đang giữ một lô đất.
Khác nhau không nằm ở chỗ ai chọn vàng, ai chọn đất. Khác nhau nằm ở chỗ một chị đã hỏi 3 câu về vốn buôn bán trước khi chọn. Với người buôn bán, 2 tỷ lưng chừng còn khó hơn người đi làm: để ngân hàng thì tiếc, mua đất chỗ tốt thì không đủ, mà dồn hết vào đâu cũng sợ tới mùa hàng không còn vốn xoay. Bài này giúp anh chị trả lời đúng 3 câu đó.
Có 2 tỷ nên mua vàng hay mua đất?
Có 2 tỷ nên mua vàng hay mua đất tuỳ vào nhiệm vụ của từng phần tiền. Phần tiền có thể phải rút ra trong 12 tháng tới hợp với vàng hoặc tiền gửi, vì bán được trong ngày. Phần tiền chắc chắn không đụng tới ít nhất 5 năm mới hợp với đất. Người buôn bán thường sai khi dồn cả 2 phần vào một chỗ.
Câu trả lời này nghe đơn giản, nhưng nó đổi hẳn câu hỏi. Anh chị không còn hỏi “vàng hay đất cái nào lời hơn”, một câu không ai trả lời chắc được. Anh chị hỏi “tiền này của mình sẽ phải làm gì, vào lúc nào”. Câu này thì chỉ anh chị trả lời được, và trả lời được ngay tối nay.
Câu hỏi 1: 12 tháng tới, có lúc nào cần rút gấp tiền cho việc buôn bán?
Người đi làm có lương đều mỗi tháng. Người buôn bán thì khác. Có mùa phải ôm hàng gấp đôi, có lúc mối hàng đòi trả trước, có khi tiệm phải sửa sang. Hãy mở sổ bán hàng 2 năm gần nhất và ghi ra những tháng phải bỏ thêm vốn, mỗi lần bao nhiêu.
Con số lớn nhất trong những lần đó, cộng thêm một khoản phòng hờ, chính là phần tiền phải để ở chỗ rút ra được nhanh. Phần này không nên nằm trong đất. Đất bán nhanh thì thường phải bán rẻ. Có khi đăng bán vài tháng vẫn chưa có người hỏi.
Câu hỏi 2: phần tiền còn lại có nhiệm vụ gì sau 5 năm?
Sau khi tách phần vốn xoay, phần còn lại mới là tiền để đầu tư dài. Hỏi tiếp: 5 năm nữa tiền này để làm gì? Mua nhà cho con, xây lại nhà ở quê, hay để dành cho tuổi già. Nếu có mục tiêu cụ thể và có mốc thời gian, đất có thể là một lựa chọn. Nếu chưa có mục tiêu, giữ ở dạng linh hoạt sẽ đỡ rủi ro hơn.
Cách chia khoản tích lũy theo nhiệm vụ có trong bài chia khoản tích lũy thành 3 ngăn. Người buôn bán chỉ cần thêm 1 điều: ngăn an toàn phải tính cả vốn hàng, không chỉ chi tiêu gia đình.
Câu hỏi 3: giá đi xuống, anh chị giữ được bao lâu mà không phải bán?
Vàng và đất đều có lúc giá đi xuống. Câu hỏi không phải là có xuống hay không, mà là lúc đó anh chị có bị buộc phải bán không. Người đã tách đủ vốn xoay thì đứng yên chờ được. Người dồn hết vào một chỗ thì gặp mùa hàng là phải bán, có khi đúng lúc giá thấp.
Bảng so vàng và đất cho người buôn bán
| Tiêu chí | Vàng | Đất |
|---|---|---|
| Đổi ra tiền | Trong ngày, ở tiệm vàng có uy tín | Vài tuần đến vài tháng, tuỳ khu |
| Chi phí mua bán | Chênh lệch giá mua vào và bán ra | Thuế, phí công chứng, sang tên, tiền đi lại |
| Chia nhỏ để bán | Bán từng chỉ, từng lượng được | Thường phải bán cả lô |
| Thu nhập khi giữ | Không có | Có thể cho thuê nếu vị trí phù hợp |
| Giấy tờ cần giữ | Hoá đơn, giấy mua bán | Sổ, hợp đồng, quy hoạch |
| Rủi ro hay gặp | Giá lên xuống nhanh, mất cắp nếu cất ở nhà | Quy hoạch, khó bán, mua phải đất có vấn đề pháp lý |
Bảng không nói cái nào tốt hơn. Bảng nói mỗi thứ hợp với một nhiệm vụ. Vàng hợp với tiền cần linh hoạt. Đất hợp với tiền nằm yên lâu và có mục tiêu. Thông tin về quản lý thị trường vàng anh chị xem trên cổng thông tin Ngân hàng Nhà nước.
Câu chuyện của 2 chị bán vải, đọc lại
Chị thứ nhất dồn cả 2 tỷ vào một lô đất ven thành phố, vì nghe nói khu đó sắp làm đường. Lô đất không sai, nhưng mùa Tết năm sau mối hàng đòi trả trước. Chị phải vay nóng, lãi cao, vì không muốn bán đất lúc đang ít người mua. Những chi phí của việc nằm chờ đó, bài mua đất vùng ven chờ lên giá đã tính đủ.
Chị thứ hai ngồi lật sổ bán hàng 2 năm. Chị thấy mùa Tết luôn cần thêm khoảng 400 triệu. Chị giữ 500 triệu ở dạng rút được ngay, gồm một phần vàng và một phần tiền gửi. 1,5 tỷ còn lại chị chưa mua vội, mà dành 6 tháng đi xem đất ở quê chồng, nơi cả nhà muốn về sau này. Chị chọn một lô nhỏ hơn, giấy tờ sạch, không vay. Đây là câu chuyện hình dung, nhưng Thúy đã thấy cách nghĩ của chị thứ hai ở rất nhiều người buôn bán giữ được tài sản lâu dài.
3 sai lầm người buôn bán hay mắc với vàng và đất
Cất vàng ở nhà quá nhiều. Vàng tiện, nhưng để cả trăm triệu trong tủ là tự nhận thêm nỗi lo mất cắp, cháy nhà. Phần lớn nên gửi két ngân hàng hoặc giữ ở dạng tiền gửi.
Mua đất bằng tiền của mùa hàng. Tiền chỉ tạm rảnh 3 đến 4 tháng không phải tiền để mua đất. Hết mùa thấp điểm là phải lấy ra.
So vàng và đất bằng tin đồn. “Vàng sắp lên”, “đất khu này sắp sốt” đều là tin không ai chịu trách nhiệm. So sánh kỹ hơn giữa vàng, sổ tiết kiệm và nhà đất có trong bài vàng, sổ tiết kiệm hay nhà đất.
Điều Thúy muốn anh chị mang theo
Qua hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy gặp nhiều người bán đất không phải vì đất xấu, mà vì cần tiền đúng lúc không nên bán. Hơn 20 năm bán hàng, Thúy cũng biết vốn xoay là mạch sống của người buôn bán. Vàng hay đất chỉ là chỗ để tiền. Quyết định đúng bắt đầu từ cuốn sổ bán hàng của chính anh chị.
Câu hỏi thường gặp
Có 2 tỷ nên mua vàng hay mua đất thì cái nào an toàn hơn?
Không có cái nào an toàn tuyệt đối. Vàng dễ bán nhanh nhưng giá lên xuống mạnh. Đất bán chậm nhưng có thể khai thác cho thuê. An toàn nhất là chia tiền theo nhiệm vụ: phần cần linh hoạt để ở dạng rút được ngay, phần để lâu mới tính đến đất.
Người buôn bán nên giữ bao nhiêu tiền rút được ngay?
Lấy lần bỏ thêm vốn lớn nhất trong 2 năm gần nhất, cộng vài tháng chi tiêu gia đình. Con số này ở mỗi ngành mỗi khác, nên anh chị tự tính từ sổ bán hàng của mình.
Có nên bán vàng để mua đất ngay bây giờ không?
Chỉ nên khi phần vàng định bán không phải vốn xoay, khi đã có mục tiêu cho lô đất, và khi lô đất đã được kiểm tra giấy tờ, quy hoạch. Thiếu 1 trong 3 điều thì chưa nên đổi.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Việc anh chị làm được tối nay: mở sổ bán hàng 2 năm gần nhất, đánh dấu những tháng phải bỏ thêm vốn và ghi số tiền mỗi lần. Con số lớn nhất là phần 2 tỷ không được đụng vào khi mua đất. Biết con số đó rồi, câu hỏi vàng hay đất sẽ nhỏ lại rất nhiều.