Hãy hình dung tối chủ nhật, hai vợ chồng ngồi trước 2 tờ giấy. Tờ thứ nhất là căn nhà xây sẵn 2 tỷ, dọn vào ở ngay. Tờ thứ hai là lô đất 1 tỷ 200 triệu, cộng thêm tiền xây theo ý mình. Chồng thích tự xây cho chắc. Vợ sợ xây nửa chừng thì hết tiền.
Mua đất tự xây hay mua nhà xây sẵn là câu hỏi của rất nhiều người có 2 tỷ lưng chừng. Để ngân hàng thì tiếc, mua nhà trung tâm thì không đủ. Hai con đường đều đi được. Nhưng mỗi con đường có những khoản tiền và thời gian riêng mà ít ai tính đủ trước khi chọn. Bài này đưa anh chị một phép tính trên cùng 1 tờ giấy, và 4 câu hỏi để tự chọn.

Mua đất tự xây hay mua nhà xây sẵn: khác nhau ở đâu?
Mua đất tự xây là mua đất trống, xin phép, thuê thợ và tự lo từ móng đến mái. Mua nhà xây sẵn là trả tiền cho một căn nhà đã hoàn thiện, có thể dọn vào ở ngay. Khác biệt lớn nhất nằm ở 3 thứ: tiền chênh, thời gian chờ, và rủi ro do ai gánh.
Với nhà xây sẵn, người bán đã gánh rủi ro xây dựng, rồi cộng phần đó vào giá. Với đất tự xây, anh chị giữ phần chênh đó, nhưng tự gánh mọi chuyện phát sinh. Không có cách nào rẻ mà không mất công. Chỉ có cách hợp với nhà mình hơn.
Đặt 2 con đường lên cùng 1 tờ giấy
Đây là cách Thúy hay làm khi ngồi với các anh chị có khoảng 2 tỷ. Kẻ 2 cột. Cột trái là nhà xây sẵn, cột phải là đất tự xây. Ghi đủ từng khoản, không bỏ khoản nào vì nó nhỏ.
Cột nhà xây sẵn
Giá mua, thuế phí sang tên, tiền sửa nhỏ khi nhận nhà, tiền nội thất. Thường cột này ít bất ngờ. Nhà đã đứng đó, anh chị nhìn được, gõ được, kiểm tra được. Cách kiểm tra kỹ, anh chị xem bài kiểm tra chất lượng nhà xây sẵn.
Cột đất tự xây
Giá đất, thuế phí sang tên, tiền đo vẽ và thiết kế, phí xin giấy phép xây dựng, tiền xây phần thô, tiền hoàn thiện, tiền điện nước tạm, tiền ở thuê trong lúc chờ xây. Cộng thêm 10 đến 15% cho phát sinh. Phát sinh gần như luôn có: nền yếu phải gia cố, giá vật tư tăng, đổi ý giữa chừng.
Ví dụ dễ hình dung: lô đất 1 tỷ 200 triệu, xây 1 trệt 1 lầu khoảng 600 triệu, phát sinh 15% là 90 triệu, ở thuê 8 tháng mỗi tháng 5 triệu là 40 triệu. Tổng gần 1 tỷ 930 triệu. Con số này đặt cạnh căn nhà xây sẵn 2 tỷ. Chênh chỉ còn khoảng 70 triệu, đổi lại 8 tháng chờ và rất nhiều buổi ra công trình. Các con số trên chỉ để minh họa. Anh chị thay bằng giá thật ở khu mình.
Khi nào nên mua đất tự xây?
Mua đất tự xây hợp với anh chị khi có đủ 4 điều. Thứ nhất, đang có chỗ ở ổn định, không bị dí bởi tiền thuê. Thứ hai, có người nhà hoặc người quen tin cậy biết xây dựng, đi công trình được. Thứ ba, cần một căn nhà theo nhu cầu riêng mà nhà xây sẵn không có, như nhà vừa ở vừa buôn bán, nhà cho 3 thế hệ. Thứ tư, phần tiền dự phòng còn đủ sau khi trừ hết các khoản ở cột phải.
Chi phí xây thật ngoài đời thường cao hơn con số trong đầu. Thúy viết riêng chuyện này trong bài xây nhà ở quê cho ba mẹ, tính chi phí thật. Anh chị đọc để thấy những khoản hay bị quên.
Khi nào nên mua nhà xây sẵn?
Nhà xây sẵn hợp khi anh chị cần chỗ ở sớm, không có thời gian đi công trình, hoặc 2 tỷ đã là gần hết tích lũy. Khi tiền không còn dư, một khoản phát sinh 100 triệu ở công trình có thể buộc anh chị vay nóng. Lúc đó cái giá phải trả cao hơn phần chênh tiết kiệm được.
Nhà xây sẵn cũng dễ định giá hơn khi bán lại. Người mua sau nhìn thấy căn nhà, không phải tưởng tượng. Đây là điểm nhiều người quên khi chỉ so giá mua. Cách nhìn một căn nhà dễ bán lại, anh chị xem thêm bài nhà dễ bán lại.
4 câu hỏi để tự chọn đúng
Mỗi câu chỉ cần trả lời có hoặc không. Trả lời thật, không trả lời theo điều mình muốn.
Câu 1. Nếu xây chậm 4 tháng, nhà mình có chỗ ở mà không phải lo không?
Câu 2. Có ai đi công trình thay mình mỗi tuần ít nhất 2 buổi không?
Câu 3. Cộng hết cột phải, cả 15% phát sinh, mình còn ít nhất 6 tháng chi tiêu dự phòng không?
Câu 4. Căn nhà mình cần có thật sự khác hẳn nhà xây sẵn ngoài thị trường không?
Có từ 3 câu “có” trở lên, đất tự xây đáng để cân nhắc. Có 2 câu “không” trở lên, nhà xây sẵn thường nhẹ đầu hơn. Khoản dự phòng ở câu 3, anh chị tính theo bài giữ bao nhiêu tiền dự phòng trước khi đầu tư.
Giấy tờ phải kiểm trước khi mua đất để xây
Đất mua để xây phải là đất ở, có sổ riêng, không nằm trong quy hoạch làm đường hay công trình công cộng. Hỏi phường, xã về chỉ giới xây dựng, số tầng được xây, mật độ xây dựng. Nhiều lô đất rẻ vì chỉ được xây rất ít diện tích. Giấy phép xây dựng được quy định trong Luật Xây dựng 2014 và các văn bản sửa đổi. Cách kiểm tra pháp lý trong 1 buổi, anh chị xem bài kiểm tra pháp lý lô đất 1 buổi.
3 sai lầm hay gặp
Sai lầm 1: So giá đất cộng giá xây với giá nhà xây sẵn
Chỉ cộng 2 khoản là thiếu. Sửa: cộng đủ thiết kế, giấy phép, phát sinh, tiền ở thuê, rồi mới so.
Sai lầm 2: Dùng hết tiền cho đất, tính vay để xây
Đến lúc xây, ngân hàng chưa duyệt hoặc duyệt ít hơn dự tính. Công trình dừng giữa chừng. Sửa: chỉ mua đất khi đã có sẵn ít nhất phần tiền xây thô.
Sai lầm 3: Mua nhà xây sẵn chỉ vì nhà đẹp
Nhà mới sơn có thể che nứt, thấm, móng yếu. Sửa: đi xem 2 lần, một lần sau mưa, và soi kỹ phần không trang trí như nhà vệ sinh, sân thượng.
Hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy thấy người chọn đúng không phải người chọn rẻ nhất. Đó là người biết rõ nhà mình chịu được điều gì: chờ lâu, đi công trình, hay một khoản phát sinh bất ngờ.
Câu hỏi thường gặp
Có 2 tỷ nên mua đất tự xây hay mua nhà xây sẵn?
Tùy vào chỗ ở hiện tại, người đi công trình và tiền dự phòng. Nếu cần ở sớm hoặc 2 tỷ đã là gần hết tích lũy, nhà xây sẵn thường an toàn hơn. Nếu có chỗ ở ổn định, có người tin cậy lo công trình và còn dư dự phòng, đất tự xây đáng cân nhắc.
Tự xây nhà rẻ hơn mua nhà xây sẵn bao nhiêu?
Không có con số chung. Khi cộng đủ thiết kế, giấy phép, phát sinh 10 đến 15% và tiền ở thuê lúc chờ xây, phần chênh thường nhỏ hơn nhiều so với tính nhẩm ban đầu. Anh chị nên kẻ 2 cột và ghi đủ từng khoản.
Mua đất để xây nhà cần kiểm tra gì?
Kiểm tra đất ở có sổ riêng, không vướng quy hoạch, chỉ giới xây dựng, số tầng và mật độ được xây. Hỏi trực tiếp phường, xã nơi có đất. Nền đất yếu thì tính thêm tiền gia cố móng.
Xây nhà mất bao lâu?
Nhà 1 trệt 1 lầu thường mất vài tháng xây, chưa kể thời gian thiết kế và xin phép. Anh chị nên tính dư thêm vài tháng so với hợp đồng thợ, vì mưa, vật tư và đổi ý giữa chừng hay làm chậm tiến độ.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Nhiều anh chị ngại tính kỹ vì sợ con số làm nản. Thật ra con số rõ ràng mới giúp anh chị ngủ ngon. Việc tối nay: lấy 1 tờ giấy, kẻ 2 cột như trên, điền đủ từng khoản theo giá thật ở khu anh chị đang nhắm. Rồi trả lời 4 câu hỏi. Kết quả trên tờ giấy sẽ rõ hơn mọi lời khuyên.
