Cánh cổng mở ra. Mùi sơn mới thoang thoảng, ánh nắng chiều xuyên qua ô cửa kính, phòng khách sáng bừng. Người bán đi trước, giọng nhẹ nhàng: “Nhà này hướng đẹp lắm anh chị, mát quanh năm.” Anh chị bước theo, mắt dừng lại ở bộ đèn trần, ở sàn gạch bóng loáng, và trong đầu đã bắt đầu sắp xếp chỗ đặt sofa, chỗ kê bàn học cho con. 15 phút sau, anh chị bước ra với một cảm giác rất rõ: “Căn này được.” Nhưng nếu ai đó hỏi lại anh chị đã kiểm tra những gì, có lẽ anh chị chỉ nhớ được ánh nắng và bộ đèn.
Thúy đã dẫn rất nhiều người đi xem nhà trong 7 năm qua và gặp cảnh này nhiều đến mức thuộc lòng. Đây không phải lỗi của anh chị. Đây là cách bộ não con người hoạt động: cảm xúc đến trước, lý trí đến sau. Người bán giỏi biết điều đó và sắp xếp buổi xem nhà để cảm xúc của anh chị được chạm tới trước. Việc của anh chị là giành lại 15 phút đầu tiên cho lý trí.
Điều anh chị cần mang về sau buổi xem nhà
Một buổi xem nhà tốt không kết thúc bằng cảm giác thích hay không thích. Nó kết thúc bằng một danh sách những điều anh chị đã tận mắt thấy, những điều còn nghi ngờ cần hỏi thêm, và những điều cần quay lại vào giờ khác để kiểm tra. Với danh sách đó, anh chị có thể ngồi lại với gia đình, so sánh nhiều căn, và ra quyết định bằng sự thật thay vì bằng ánh nắng chiều.
Những thứ khiến anh chị nhìn lệch
Thứ nhất là thời điểm. Buổi xem thường được hẹn vào giờ nhà đẹp nhất: nắng vừa đủ, đường vắng, hàng xóm đi làm hết. Thứ 2 là đồ đạc và lớp sơn mới, chúng che đi những vết nứt, vết ẩm mà chỉ thời gian mới làm lộ ra. Thứ 3 là lời nói. Khi người bán liên tục giới thiệu, anh chị nghe nhiều hơn nhìn, và những gì người bán không nhắc tới thì anh chị cũng quên hỏi.
15 phút đầu tiên, làm theo thứ tự này
Phút 1 đến 5: đứng ngoài trước khi bước vào
Đừng vào nhà ngay. Hãy đứng ở đầu đường, nhìn cả dãy nhà. Mặt đường so với nền nhà cao hay thấp? Có dấu nước đọng, vết rêu ở chân tường không? Cống thoát nước trước nhà ra sao? Nhà bên cạnh đang làm gì, có xưởng, quán nhậu, hay bãi tập kết nào gần không? Những điều này không sửa được bằng tiền, nên phải nhìn đầu tiên.
Phút 6 đến 10: nhìn những nơi không ai trang trí
Vào nhà, đừng nhìn phòng khách trước. Hãy đi thẳng vào nhà vệ sinh, góc bếp, gầm cầu thang, trần nhà ở góc phòng, và sân sau. Đây là những nơi lộ ra chuyện thấm dột, nứt tường, mùi ẩm. Mở thử vòi nước, bật thử công tắc, nhìn đồng hồ điện nước. Một vết ố vàng trên trần thạch cao nói với anh chị nhiều điều hơn cả buổi giới thiệu.
Phút 11 đến 15: hỏi 3 câu và ghi lại câu trả lời
Câu thứ nhất: vì sao chủ nhà bán? Câu thứ 2: giấy tờ hiện đứng tên ai, có đang thế chấp ở đâu không? Câu thứ 3: nhà đã từng sửa những gì, sửa khi nào? Không cần tranh luận, chỉ cần ghi lại nguyên văn câu trả lời. Về nhà đọc lại, anh chị sẽ thấy câu nào rõ ràng, câu nào lấp lửng.
Đi cùng ai, và ai nên ở nhà
Lần xem đầu tiên, anh chị nên đi cùng 1 người biết giữ bình tĩnh, có thể là người bạn đời hoặc một người thân hay để ý chi tiết. Hãy chia việc trước: một người nói chuyện với người bán, một người lặng lẽ đi kiểm tra và ghi chép. Cách chia này giúp anh chị không bị cuốn theo cuộc trò chuyện mà quên nhìn. Ngược lại, đừng mang theo quá nhiều người trong lần đầu. Càng đông, càng nhiều ý kiến cảm tính, và người bán càng dễ đọc được ai trong nhóm đang thích căn nhà nhất.
Nếu đi một mình, hãy gọi video cho người ở nhà ngay tại chỗ, quay chậm từng góc anh chị đã kiểm tra. Người ở nhà không bị ánh nắng và mùi sơn mới tác động, nên thường nhìn ra những điều người đứng trong căn nhà bỏ qua.
Sau 15 phút đầu
Lúc này anh chị mới nên để cảm xúc quay lại: ngồi thử ở phòng khách, đứng ở cửa sổ phòng ngủ, hình dung một buổi sáng trong căn nhà ấy. Cảm xúc không có gì sai. Nó chỉ cần đến sau. Trước khi rời đi, hãy hẹn quay lại một lần nữa vào giờ khác, buổi tối hoặc ngày mưa, để thấy căn nhà khi nó không được chuẩn bị.
Kết quả anh chị nhận được
Hãy hình dung 2 người cùng xem một căn nhà. Người thứ nhất về nhà với một cảm giác thích. Người thứ 2 về với một trang giấy: nền nhà thấp hơn mặt đường khoảng 1 gang tay, trần nhà vệ sinh có vết ố, chủ nhà bán vì chuyển công tác, sổ đang thế chấp ngân hàng. Người thứ 2 có thể vẫn mua căn đó, nhưng mua với giá đã tính cả tiền sửa, với điều khoản giải chấp rõ ràng, và không bất ngờ vào mùa mưa đầu tiên.
Lần xem nhà tới của anh chị
Lần tới đi xem nhà, anh chị mang theo 1 tờ giấy chia 3 phần: bên ngoài, những nơi không ai trang trí, 3 câu hỏi. Điền đủ 3 phần rồi mới để mình cảm nhận. Nếu anh chị muốn có thêm người cùng nhìn lại trang giấy ấy, hãy vào nhóm Zalo của Thúy và gửi những điều anh chị đã ghi.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn từng bước biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời
P.S. Anh chị ngại đi xem nhà mà ghi chép trước mặt người bán? Cứ nói “Tôi ghi lại để về bàn với nhà tôi.” Không ai thấy lạ, và người bán nghiêm túc sẽ tôn trọng anh chị hơn.