Tối thứ 6, anh chị ngồi trong căn hộ ở thành phố, mở video người thân quay gửi lên: một căn nhà ở quê, đường rộng, gần chợ, giá mềm hơn thành phố rất nhiều. Trong lòng anh chị nhói lên một ý nghĩ: mua một căn ở quê, vừa để dành, vừa có chỗ về.
Rồi ý nghĩ thứ 2 đến ngay sau: “Nhưng mình ở xa vậy, mua rồi ai coi? Lỡ người thuê phá nhà, lỡ mái dột, lỡ giấy tờ có vấn đề, mình biết đâu mà lo?”
Vì sao nhiều người ở thành phố muốn có nhà ở quê
Thúy gặp rất nhiều anh chị như vậy. Người đi làm ở TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương nhiều năm, có một khoản tích lũy, và muốn đặt một phần ở quê. Lý do rất đời: giá dễ chịu hơn thành phố, có chỗ cho cha mẹ ở, có chỗ về mỗi dịp Tết, và một ngày nào đó có thể về hẳn.
Mong muốn ấy hoàn toàn hợp lý. Điều khiến nhiều người dừng lại không phải là tiền, mà là khoảng cách. Và khoảng cách thì có cách để rút ngắn, nếu anh chị chuẩn bị đúng 4 việc trước khi mua.
Việc thứ 1: xem tận nơi ít nhất 1 lần, dù ở xa
Video và ảnh rất tiện, nhưng không thay được một lần đứng tận nơi. Có những điều chỉ đứng ở đó mới biết: đường vào có ngập khi mưa không, hàng xóm thế nào, tiếng ồn ra sao, đi chợ, đi bệnh viện mất mấy phút. Hãy sắp xếp về ít nhất 1 lần trước khi đặt cọc, và nếu được, ở lại qua 1 buổi tối.
Nếu thật sự không về được ngay, anh chị nhờ người xem qua gọi video trực tiếp, không phải video quay sẵn. Video trực tiếp cho anh chị quyền nói “quay sang trái”, “mở cái vòi nước đó ra”, “đi ra đầu đường cho chị xem”. Quay sẵn thì người quay chọn cái muốn cho anh chị thấy.
Việc thứ 2: giấy tờ phải qua tay người anh chị tin
Ở xa, rủi ro lớn nhất là giấy tờ. Anh chị yêu cầu bản chụp rõ ràng trước, nhờ người hiểu pháp lý xem sơ bộ. Trước khi đặt cọc, người anh chị tin (người thân, hoặc người anh chị thuê làm việc này) phải được tận tay xem bản gốc. Kiểm tra người đứng tên, tình trạng thế chấp, loại đất, diện tích thực tế. Mọi khoản tiền đều đi qua chuyển khoản để có dấu vết.
Việc thứ 3: chọn người trông nom trước khi chọn nhà
Đây là việc nhiều người làm ngược. Mua nhà xong rồi mới đi tìm người trông. Thúy đề nghị anh chị làm ngược lại: trước khi mua, hãy biết chắc ai sẽ là người giữ chìa khoá, ai gọi thợ khi ống nước rò, ai mở cửa cho người thuê xem nhà. Có thể là cha mẹ, anh chị em, hoặc một người quen tin cậy ở gần, kèm một khoản thù lao rõ ràng mỗi tháng.
Một căn nhà ở xa mà có người trông nom tốt sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với một căn nhà ở gần mà không ai để mắt. Và nếu chưa tìm được người, đó là một lý do chính đáng để chờ thêm.
Việc thứ 4: chọn nhà dễ quản lý
Ở xa thì nên chọn căn nhà ít phải lo. Nhà mới hoặc vừa sửa xong sẽ ít hỏng vặt hơn trong vài năm đầu. Nhà ở khu đã có dân sống thật sẽ dễ cho thuê, dễ có hàng xóm để ý giùm. Nhà gần chợ, trường học, bệnh viện thì dễ có người thuê và cũng hợp nếu một ngày cha mẹ về ở. Anh chị không cần căn nhà đẹp nhất, anh chị cần căn nhà ít gọi điện cho mình nhất.
Một vài thói quen giúp quản lý từ xa nhẹ hơn
Ghi một cuốn sổ chung, có thể là một tệp trên điện thoại, chia sẻ với người trông nom: tiền thuê đã nhận, khoản sửa chữa đã chi, ngày hết hạn hợp đồng thuê. Mỗi tháng gọi video 1 lần đi một vòng căn nhà. Mỗi năm về ít nhất 1 lần tự kiểm tra. Hợp đồng thuê viết rõ ràng, tiền thuê chuyển khoản thẳng vào tài khoản của anh chị. Những thói quen nhỏ ấy giúp anh chị luôn biết căn nhà đang thế nào mà không cần phải có mặt.
Qua 7 năm và hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy thấy những người mua nhà ở xa mà yên tâm nhất là người đã chuẩn bị người trông nom và cách theo dõi trước khi xuống tiền, chứ không phải sau.
Tết năm sau
Hãy hình dung Tết năm sau. Anh chị về quê, mở cổng căn nhà của mình. Nhà sạch sẽ, cây trước sân được tưới đều, cuốn sổ ghi chép khớp với những gì anh chị đã đọc trên điện thoại mỗi tháng. Cha mẹ ở gần, sang chơi mỗi chiều. Khoảng cách vẫn còn đó, nhưng nỗi lo thì đã không còn.
Nếu anh chị đang tính mua nhà ở quê khi đang sống ở thành phố và muốn có người cùng đi qua 4 việc này, Thúy có một nhóm Zalo nhỏ cho những ai đang cầm khoản tích lũy và muốn đi chắc. Trong nhóm, Thúy chia sẻ chuyện thật, số thật, không ép ai mua gì.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn từng bước biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời
P.S. Việc thứ 3 là việc quan trọng nhất. Chọn được người trông nom trước, căn nhà ở xa sẽ nhẹ nhàng như ở gần.