Anh chị ngồi trong xe của người dẫn đi xem đất. Máy lạnh mát, nhạc nhẹ, chai nước suối để sẵn. Suốt quãng đường 40 phút, người ấy nói không ngừng, giọng rất dễ nghe, rất tự tin. Đến lúc xuống xe, anh chị đã nghe ít nhất 5 câu mà câu nào cũng làm tim đập nhanh hơn một chút.
Về đến nhà, anh chị kể lại cho người nhà. Và khi kể, anh chị chợt nhận ra: mình nhớ rất rõ những câu người ta nói, nhưng không nhớ được một con số nào mình đã tự kiểm tra.
Thúy nói thẳng
Bài này không nói người bán là người xấu. Phần lớn người bán, người môi giới là người làm nghề tử tế. Nhưng công việc của người bán là bán. Người bán được trả tiền khi giao dịch xảy ra, không phải khi anh chị ra quyết định đúng. Hai điều đó có khi trùng nhau, có khi không. Việc của anh chị là biết phân biệt.
Qua 7 năm và hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy nghe đi nghe lại những câu dưới đây. Mỗi câu đều có một phần sự thật. Và mỗi câu đều có một câu hỏi anh chị nên hỏi lại. Anh chị không cần thuộc lòng, chỉ cần lưu bài này vào điện thoại và mở ra trên đường đi xem.
Câu thứ 1: “Khu này sắp lên rồi”
Nghe thì rất hấp dẫn. Nhưng “sắp” là bao lâu? 6 tháng, 3 năm hay 10 năm? Và “lên” là dựa vào cái gì?
Câu hỏi lại: “Anh chị cho em xem văn bản nào nói về con đường, cây cầu, khu công nghiệp đó không? Nó đang ở bước nào: mới có trên giấy, đã có vốn, hay đã khởi công?” Một dự án hạ tầng có thể mất rất nhiều năm từ lúc được nhắc đến cho tới lúc có xe chạy. Anh chị cần biết mình đang mua ở bước nào, và khoản tiền của mình chờ được đến bước nào.
Câu thứ 2: “Chỉ còn vài lô cuối”
Câu này nhắm thẳng vào nỗi sợ bỏ lỡ. Và nỗi sợ bỏ lỡ là thứ làm người cầm tiền ra quyết định nhanh nhất, cũng là tệ nhất.
Câu hỏi lại: “Vậy em cho anh chị 3 ngày để xem giấy tờ và đi hỏi quanh khu nhé.” Nếu tài sản tốt thật, 3 ngày không làm nó biến mất. Nếu người bán không chịu cho anh chị 3 ngày, đó chính là câu trả lời.
Câu thứ 3: “Giá này là rẻ nhất khu rồi”
Rẻ so với cái gì? So với giá người khác đang rao, hay so với giá người khác đã thật sự mua? Giá rao và giá giao dịch thật có khi cách nhau khá xa.
Câu hỏi lại: “Gần đây có căn nào tương tự đã bán xong chưa, bán được bao nhiêu?” Rồi anh chị tự hỏi thêm 2 đến 3 người khác trong khu, không qua người bán. Cô bán nước đầu ngõ, chú sửa xe, người đang sống ngay sát bên thường biết giá thật hơn bất kỳ tờ rơi nào.
Câu thứ 4: “Giấy tờ đầy đủ hết, anh chị yên tâm”
Đầy đủ là đầy đủ những gì? Sổ đứng tên ai? Có đang thế chấp ngân hàng không? Loại đất là gì, có được xây nhà không?
Câu hỏi lại: “Cho anh chị xem bản gốc nhé.” Không phải bản chụp gửi qua điện thoại. Bản gốc, tận tay, tận mắt. Người bán tử tế sẽ không ngại câu này.
Câu thứ 5: “Mua xong cho thuê là có lời ngay”
Có lời bao nhiêu, sau khi trừ những gì? Giá thuê đó là giá ai đang trả thật, hay giá người bán ước tính?
Câu hỏi lại: “Căn này hoặc căn bên cạnh đang có ai thuê không, thuê bao nhiêu, ở được bao lâu rồi?” Rồi anh chị tự tính tiền thuê thật về túi: trừ tháng nhà trống, sửa chữa, thuế, phí.
Câu thứ 6: “Người quen của em mua mấy lô rồi”
Có thể là thật. Nhưng việc người khác mua không có nghĩa là quyết định ấy hợp với anh chị. Người khác có thể có khoản tiền khác, thời gian chờ khác, mục đích khác.
Câu hỏi lại, anh chị tự hỏi mình: “Nếu không ai khác mua, mình có vẫn muốn mua tài sản này không?” Nếu câu trả lời là không, anh chị đang mua vì đám đông, không phải vì tài sản.
Một quy tắc đơn giản
Sau mỗi lần đi xem, anh chị chia một tờ giấy làm 2 cột. Cột trái ghi những gì anh chị được nghe. Cột phải ghi những gì anh chị đã tự kiểm tra được. Nếu cột trái dài hơn cột phải nhiều, anh chị chưa sẵn sàng để đặt cọc. Không phải vì tài sản xấu, mà vì anh chị chưa biết đủ.
Tiền của anh chị được làm ra bằng nhiều năm đi làm. Quyết định đặt nó vào đâu xứng đáng được dựa trên những điều anh chị đã thấy tận mắt, chứ không phải những câu nghe êm tai trong 40 phút ngồi xe.
Lần tới ngồi trên xe đi xem đất
Hãy hình dung lần tới. Người dẫn đi vẫn nói những câu ấy. Nhưng lần này anh chị mỉm cười, gật đầu, và ghi vào điện thoại từng câu một. Xuống xe, anh chị hỏi lại đúng 6 câu ở trên. Có câu người ta trả lời rõ ràng, anh chị gạch sang cột phải. Có câu người ta lảng đi, anh chị đánh dấu lại. Về nhà, anh chị không kể cho người nhà những câu mình đã nghe, mà kể những gì mình đã kiểm tra được. Và quyết định của anh chị, dù mua hay không, cũng là quyết định của chính anh chị.
Nếu anh chị muốn có người cùng xem lại tờ giấy 2 cột ấy, Thúy có một nhóm Zalo nhỏ cho những ai đang cầm khoản tích lũy và muốn đi chắc. Trong nhóm, Thúy chia sẻ chuyện thật, số thật, không ép ai mua gì.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn từng bước biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời
P.S. Câu hỏi lại hiệu quả nhất trong cả 6 câu là “cho anh chị 3 ngày”. Nó không làm mất lòng ai, nhưng nó lấy lại cho anh chị quyền quyết định.