Tôi từng nghĩ rằng đầu tư chỉ là câu chuyện của con số. Mua giá bao nhiêu, bán giá bao nhiêu, lãi hay lỗ. Nhưng càng đi sâu, càng làm nghề, càng đồng hành với nhiều nhà đầu tư ở cả miền Nam lẫn miền Bắc, tôi càng nhận ra một sự thật rất khác. Tiền không chỉ đo hiệu quả đầu tư, tiền đo rất rõ nhân cách của mỗi người.
Bài học “mỗi quyết định tài chính là một bài kiểm tra nhân cách” của thầy Phạm Thành Long đến với tôi không bằng lý thuyết, mà bằng những va chạm rất thật. Nó khiến tôi nhìn lại chính mình, và nhìn rất rõ những gì đang diễn ra bên trong mỗi quyết định xuống tiền.
Tôi đã từng ra quyết định vì sợ, không phải vì hiểu
Có một thời gian, tôi ra quyết định rất nhanh. Không phải vì tôi hiểu rõ, mà vì tôi sợ bỏ lỡ. Sợ cơ hội qua đi. Sợ mình chậm hơn người khác. Sợ nếu không làm thì sẽ mãi đứng yên. Nhưng sau mỗi quyết định như vậy, dù kết quả ra sao, tôi đều thấy mệt.
Học thầy Phạm Thành Long, tôi hiểu rằng khi bạn ra quyết định trong sợ hãi, nhân cách của bạn đang bị cảm xúc dẫn dắt. Và khi cảm xúc dẫn dắt, rất hiếm khi kết quả bền.
Tham lam, nóng vội và cả sự lười biếng đều lộ diện qua tiền
Tiền có một đặc tính rất đặc biệt. Nó làm lộ ra những điều con người thường giấu rất kỹ. Tham lam sẽ hiện ra khi bạn muốn lãi nhanh. Nóng vội sẽ hiện ra khi bạn không chờ đủ dữ liệu. Lười biếng sẽ hiện ra khi bạn không chịu học mà vẫn muốn có kết quả.
Tôi đã gặp những nhà đầu tư rất thông minh, rất thành công trong công việc chính, nhưng lại thua trong đầu tư vì không chịu nhìn lại chính mình. Họ trách thị trường, trách môi giới, trách thời điểm, nhưng không bao giờ hỏi: quyết định đó phản ánh điều gì trong tôi.
Thầy Phạm Thành Long dạy tôi soi mình trước khi soi thị trường
Điều tôi học được từ thầy không phải là phân tích thị trường cao siêu, mà là thói quen đặt một câu hỏi rất khó: tại sao mình lại muốn quyết định như vậy. Là vì mình hiểu hay vì mình sợ. Là vì mình có kế hoạch hay vì mình đang so sánh với người khác.
Khi bạn soi mình đủ lâu, thị trường tự nhiên bớt đáng sợ. Vì bạn hiểu rằng rủi ro lớn nhất không nằm ở bên ngoài, mà nằm ở nội tâm chưa được rèn luyện.
Người từng đầu tư sai thường né tránh bài kiểm tra nhân cách này
Tôi gặp rất nhiều người từng sai trong đầu tư. Điều họ sợ nhất không phải là mất tiền, mà là cảm giác mình đã sai. Và để né cảm giác đó, họ tránh ra quyết định mới. Tránh học. Tránh nhìn lại. Tránh cả việc nói về tiền.
Nhưng chính sự né tránh đó khiến họ mắc kẹt. Bài học của thầy giúp tôi hiểu rằng, chỉ khi bạn dám nhìn thẳng vào sai lầm, nhân cách tài chính của bạn mới trưởng thành.
Phụ nữ đầu tư thường tự trách nhiều hơn cần thiết
Là phụ nữ, chúng tôi rất dễ tự trách khi quyết định sai. Chúng tôi nghĩ mình thiếu hiểu biết, thiếu bản lĩnh, thiếu tỉnh táo. Nhưng ít ai nói với chúng tôi rằng, sai lầm không định nghĩa con người bạn. Cách bạn đối diện với sai lầm mới là điều định nghĩa bạn.
Bài học này giúp tôi nhẹ đi rất nhiều. Tôi không còn dùng sai lầm để đánh giá giá trị bản thân. Tôi dùng nó để rèn nhân cách tài chính của mình.
Quyết định đúng không làm bạn hơn người, quyết định tử tế làm bạn lớn người
Có những quyết định không mang lại lợi nhuận cao nhất, nhưng mang lại sự bình an. Có những quyết định khiến bạn không lời nhiều, nhưng giúp bạn ngủ ngon. Và tôi nhận ra, đó thường là những quyết định xuất phát từ sự tử tế với chính mình và với người khác.
Thầy Phạm Thành Long dạy tôi rằng, đầu tư không tách rời khỏi cách bạn sống. Nếu bạn gian dối, đầu tư sẽ phóng đại sự gian dối đó. Nếu bạn tử tế, đầu tư cũng sẽ phản chiếu điều đó theo thời gian.
Nhân cách tài chính quyết định bạn đi được bao xa
Bạn có thể thắng một thương vụ. Nhưng nếu nhân cách tài chính chưa đủ vững, bạn sẽ thua ở thương vụ khác. Ngược lại, nếu nhân cách tài chính tốt, bạn có thể thua một lần, nhưng bạn sẽ không gục ngã.
Đi đường dài trong đầu tư không cần quá nhiều mánh khóe. Nó cần một nền nhân cách đủ vững để không tự phá mình.
Bài viết này nói về tôi, để bạn soi lại mình
Bài viết này nói về tôi. Một người từng ra quyết định vì sợ. Từng nóng vội. Từng tự trách. Và rồi học được rằng, mỗi quyết định tài chính đều đang dạy tôi cách làm người trưởng thành hơn.
Nếu bạn đang có tiền nhàn rỗi. Nếu bạn sợ đầu tư vì từng sai. Nếu bạn lo lắng lạm phát nhưng vẫn đứng yên. Có thể điều bạn cần không phải là một cơ hội mới, mà là một cuộc đối thoại trung thực với chính mình.
Tiền sẽ tiếp tục kiểm tra bạn, dù bạn có đầu tư hay không
Dù bạn đầu tư hay không, tiền vẫn đang kiểm tra bạn mỗi ngày. Kiểm tra cách bạn đối diện với nỗi sợ. Kiểm tra cách bạn ra quyết định. Kiểm tra cách bạn chịu trách nhiệm.
Câu hỏi không phải là bạn có tham gia cuộc chơi này hay không. Câu hỏi là bạn muốn bước vào nó với nhân cách như thế nào.
Hành động cụ thể dành cho bạn hôm nay
Trước quyết định tài chính tiếp theo, dù lớn hay nhỏ, hãy dừng lại vài phút và tự hỏi ba câu. Tôi đang quyết định vì hiểu hay vì sợ. Quyết định này phản ánh điểm mạnh hay điểm yếu nào trong tôi. Và nếu kết quả không như mong đợi, tôi có sẵn sàng chịu trách nhiệm không.
Nếu bạn trả lời được ba câu hỏi đó một cách trung thực, bạn đã vượt qua bài kiểm tra nhân cách quan trọng nhất trong đầu tư.
Bởi vì, như tôi đã học được từ thầy Phạm Thành Long, mỗi quyết định tài chính không chỉ tạo ra kết quả tài chính. Nó đang âm thầm tạo ra con người bạn trong tương lai.