11 giờ đêm, tiệm đã đóng cửa. Chồng nói muốn mua lô đất ở quê, “đất không bao giờ mất”. Vợ nói để ngân hàng cho chắc, “lỡ mất là mất trắng 15 năm buôn bán”. Cuộc nói chuyện bắt đầu bằng 2 tỷ, kết thúc bằng chuyện năm nào đó ai đã cho ai mượn tiền mà không hỏi. Sáng hôm sau, 2 người vẫn mở tiệm, vẫn bán hàng, nhưng không ai nhắc lại chuyện tối qua.
Nói thẳng: 2 tỷ không làm vợ chồng cãi nhau. Nỗi sợ khác nhau mới làm. Vợ chồng bất đồng chuyện đầu tư là chuyện của rất nhiều nhà có khoảng 2 tỷ, vì 2 tỷ lưng chừng: đủ lớn để mất thì đau, chưa đủ lớn để chia ra làm theo ý cả 2. Bài này không phân xử ai đúng. Bài này đưa anh chị một cách ngồi lại 1 buổi tối, với 4 tờ giấy, để ra được quyết định chung.
Vợ chồng bất đồng chuyện đầu tư thì nên bắt đầu từ đâu?
Khi vợ chồng bất đồng chuyện đầu tư, bắt đầu từ nỗi sợ của mỗi người, không bắt đầu từ tài sản định mua. Người muốn mua đất thường sợ tiền mất giá. Người muốn gửi ngân hàng thường sợ mất vốn. Cả 2 nỗi sợ đều có lý. Khi mỗi người nói ra được nỗi sợ của mình, 2 người mới cùng tìm một cách làm che được cả 2.
John Gottman, nhà nghiên cứu hôn nhân nổi tiếng người Mỹ, đã quan sát hàng nghìn cặp vợ chồng. Một kết luận của ông: phần lớn bất đồng trong hôn nhân không bao giờ được giải quyết hẳn, mà chỉ được quản lý tốt hay không. Đọc thêm về ông trên Wikipedia. Nghĩa là mục tiêu không phải để 1 người thắng. Mục tiêu là có một cách quyết định mà cả 2 cùng ký tên.
Buổi tối 4 tờ giấy
Chọn 1 buổi tối không mệt, không có con ngồi cạnh, điện thoại để xa. Mỗi người cầm 4 tờ giấy, viết riêng, không nhìn bài nhau. Viết xong mới đổi cho nhau đọc.
Tờ 1: điều tôi sợ nhất với 2 tỷ này
Viết cụ thể, không viết chung chung. “Sợ mua đất rồi không bán được khi con cần tiền học” rõ hơn “sợ rủi ro”. Đọc tờ này của nhau, nhiều cặp vợ chồng lần đầu tiên hiểu vì sao người kia cứ khăng khăng.
Tờ 2: 5 năm nữa tôi muốn 2 tỷ này giúp nhà mình điều gì
Có nhà riêng, có tiền cho con đi học, có chỗ về hưu ở quê, hay mở thêm tiệm. Thường thì mong muốn của 2 người giống nhau nhiều hơn cả 2 tưởng. Chỗ giống nhau là điểm bắt đầu.
Tờ 3: số tiền tôi chịu được nếu lỡ mất
Viết ra một con số. Không phải số mong muốn, mà là số mất đi rồi vẫn ngủ được. Người thận trọng có thể viết 100 triệu. Người mạnh dạn có thể viết 500 triệu. Con số nhỏ hơn trong 2 tờ là giới hạn cho phần tiền mạo hiểm của cả nhà.
Tờ 4: 1 điều tôi không đổi
Ví dụ: “Không vay nóng”, “Không đứng tên hộ ai”, “Luôn giữ đủ vốn cho tiệm”. Mỗi người chỉ được 1 điều. Đây là 2 luật cứng mà mọi phương án sau đó phải tôn trọng.
Từ 4 tờ giấy đến 1 quyết định chung
Đặt 8 tờ giấy lên bàn. Lấy mong muốn chung ở tờ 2 làm mục tiêu. Lấy con số nhỏ hơn ở tờ 3 làm giới hạn phần mạo hiểm. Lấy 2 điều ở tờ 4 làm luật. Rồi mới bàn đến chuyện mua gì.
Thường thì từ đây sẽ ra một phương án chia: phần lớn tiền để ở chỗ an toàn theo ý người thận trọng, phần nhỏ trong giới hạn tờ 3 thì đi theo ý người mạnh dạn. Bài có 2 tỷ nên mua 1 căn hay chia 2 tài sản nhỏ có bảng so để 2 vợ chồng cùng nhìn khi bàn đến bước này.
Luật quyết định cho những lần sau
Một buổi tối giải quyết được lần này. Muốn những lần sau không cãi lại từ đầu, vợ chồng nên thống nhất 3 luật và ghi vào sổ.
Luật 1: khoản chi hay khoản đầu tư từ một mức trở lên, ví dụ 50 triệu, cả 2 người cùng đồng ý mới làm.
Luật 2: không ai đặt cọc trong ngày đi xem. Luôn có ít nhất 7 ngày để người kia đi xem lại và hỏi thêm.
Luật 3: mỗi tháng ngồi lại 30 phút xem sổ tài sản chung. Cách ghi sổ tài sản gia đình gọn trong 1 trang giấy có trong bài ghi chép tài sản gia đình.
3 cách cãi nhau làm 2 tỷ nằm im mãi
Lấy chuyện cũ ra làm bằng chứng. “Lần trước anh nghe người ta rồi mất tiền” làm cuộc bàn bạc thành phiên toà. Mỗi buổi tối chỉ bàn 1 chuyện: 2 tỷ này.
Kéo người ngoài vào phân xử. Ba mẹ 2 bên, anh chị em, hàng xóm mỗi người một ý. Hỏi ý kiến được, nhưng quyết định là của 2 vợ chồng.
Im lặng cho qua. Không cãi nữa nhưng cũng không quyết, 2 tỷ cứ nằm yên trong khi cả 2 đều không vui. Im lặng không phải là đồng ý.
Chuyện tiền của vợ chồng còn có một mặt pháp lý: tài sản mua sau khi cưới đứng tên ai, là của chung hay của riêng. Phần này bài tài sản riêng, tài sản chung vợ chồng khi mua nhà đã viết kỹ.
Điều Thúy thấy ở bàn ký hợp đồng
Qua hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy đã ngồi cùng bàn với rất nhiều cặp vợ chồng. Những căn nhà được giữ yên ổn lâu dài thường là căn mà cả 2 người cùng gật đầu, kể cả khi một người phải nhường một chút. Căn nhà mua trong lúc một người còn ấm ức thường để lại chuyện về sau. 4 tờ giấy nghe đơn giản, nhưng nó cho mỗi người được nói hết trước khi xuống tiền.
Câu hỏi thường gặp
Vợ chồng bất đồng chuyện đầu tư thì ai nên quyết?
Cả 2 cùng quyết theo luật đã thống nhất trước. Với khoản lớn như 2 tỷ, nên chia phần an toàn theo ý người thận trọng và để phần mạo hiểm trong giới hạn người thận trọng chấp nhận được.
Chồng muốn mua đất, vợ muốn gửi ngân hàng thì làm sao?
Ngồi lại viết ra nỗi sợ và mong muốn 5 năm của mỗi người. Thường có thể chia: một phần gửi an toàn, một phần nhỏ hơn đi xem đất kỹ. Không bên nào phải bỏ hẳn ý mình.
Có nên để 1 người giữ toàn bộ tiền tích lũy không?
Một người giữ sổ thì tiện, nhưng cả 2 cần biết rõ tiền đang ở đâu và quyết định chung khi chi khoản lớn. Minh bạch giúp vợ chồng tin nhau hơn khi có chuyện phải quyết nhanh.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Việc anh chị làm được tối nay: không cần bàn gì cả, chỉ cần mỗi người tự viết tờ 1, điều mình sợ nhất với khoản tiền tích lũy. Cuối tuần đổi cho nhau đọc. Nếu anh chị ngại người kia không chịu ngồi viết, hãy đưa tờ của mình trước. Thường thì người còn lại sẽ viết tiếp. So sánh thêm cách 2 gia đình cùng khoản tiền đi 2 hướng khác nhau, xem bài 2 cặp vợ chồng, cùng một khoản tích lũy.