Hãy hình dung một buổi tối, anh chị mở ứng dụng ngân hàng và thấy con số 2.000.000.000 đồng. Hơn 10 năm đi làm, tiết kiệm từng tháng, mới có ngày này. Cảm giác vừa tự hào vừa sốt ruột. Tự hào vì đã gom được. Sốt ruột vì ai cũng bảo “để tiền nằm im là phí”. Và chính lúc sốt ruột nhất là lúc dễ sai nhất.
Sai lầm khi có 2 tỷ thường không đến từ thiếu hiểu biết. Nó đến từ vội vàng, từ nghe người quen, từ muốn một lần là xong. Sau hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy thấy 7 sai lầm lặp đi lặp lại. Bài này kể từng cái, kèm cách tránh làm được ngay.
7 sai lầm khi có 2 tỷ lần đầu đầu tư nhà đất
7 sai lầm khi có 2 tỷ hay gặp nhất là: dồn hết tiền, không giữ quỹ dự phòng, vay quá sức, mua theo lời rao, đặt cọc khi chưa xem giấy tờ, chỉ tính giá mua mà quên chi phí, và mua vì sợ lỡ. Mỗi sai lầm đều có cách tránh đơn giản nếu anh chị biết trước.
Sai lầm 1: Dồn cả 2 tỷ vào một chỗ
Mua một lô đất hết sạch tiền, rồi cần tiền gấp thì phải bán rẻ. Cách tránh: chia tiền theo việc. Một phần phòng thân, một phần sinh lời, một phần để học và đi xem thêm.
Sai lầm 2: Không giữ quỹ dự phòng
Quỹ dự phòng là khoản để riêng cho chuyện bất ngờ, thường bằng 6 tháng chi tiêu của gia đình. Cách tránh: rút khoản này ra trước, rồi mới tính số tiền được phép đầu tư.
Sai lầm 3: Vay thêm cho đủ căn “ưng nhất”
2 tỷ chưa đủ căn ưng, vay thêm 1 đến 2 tỷ. Mỗi tháng tới ngày trả nợ là cả nhà căng thẳng. Cách tránh: tiền trả nợ mỗi tháng dưới khoảng 1/3 thu nhập ổn định, và tính thử khi lãi tăng 2%.
Sai lầm khi xem và đặt cọc
Sai lầm 4: Mua theo giá rao, không tự định giá
Nghe người bán nói “khu này giá 30 triệu một mét vuông” là tin. Cách tránh: tự hỏi giá giao dịch thật của 3 căn gần đó, hỏi tiền thuê thật. Cách tự có con số riêng, anh chị xem ở bài 3 cách định giá nhà đất trước khi mua.
Sai lầm 5: Đặt cọc trước, xem giấy tờ sau
“Anh chị cọc giữ chỗ trước, mai em gửi sổ.” Đây là thứ tự ngược. Cách tránh: xem bản gốc giấy tờ, kiểm tra quy hoạch, rồi mới viết giấy cọc. Giấy cọc phải có gì, anh chị đọc bài 6 điều phải có trong giấy đặt cọc.
Sai lầm 6: Chỉ tính giá mua, quên chi phí
Thuế phí khi sang tên, công chứng, sửa chữa, nội thất, tháng trống khách. Cách tránh: cộng thêm một khoản dự trù chi phí vào giá mua trước khi so với số tiền mình có.
Sai lầm lớn nhất: mua vì sợ lỡ
Sai lầm 7: Quyết định trong 1 ngày vì “chỉ còn 2 lô cuối”
Nhà tâm lý học Daniel Kahneman chỉ ra rằng con người thường thấy đau vì mất mát mạnh hơn vui vì được lợi, gọi là ác cảm mất mát. Anh chị đọc thêm về ác cảm mất mát trên Wikipedia. Lời rao “sắp hết” đánh đúng vào cảm giác này. Cách tránh: đặt luật cho mình, không đặt cọc trong ngày đầu tiên đi xem.
Còn nếu anh chị đang ở phía ngược lại, chờ mãi không dám mua vì sợ giá còn giảm, anh chị đọc bài có nên chờ nhà đất giảm giá thêm rồi mới mua.
Vì sao người có 2 tỷ dễ sai hơn người có 5 tỷ?
2 tỷ là mức tiền lưng chừng. Để ngân hàng thì thấy tiếc. Mua nhà trung tâm thì không đủ. Muốn có căn ưng thì phải vay thêm. Ở mức này, mỗi quyết định đều chạm sát giới hạn. Sai một bước là không còn khoảng đệm để sửa.
Người có 5 tỷ sai một lô đất vẫn còn tiền xoay. Người có 2 tỷ sai một lô đất có khi mất cả chục năm để gom lại. Vì vậy với 2 tỷ, giữ được tiền quan trọng hơn kiếm thêm thật nhanh. Đi chậm một chút, xem kỹ một chút, là cách đi xa nhất.
Thúy cũng thấy một điều nữa. Người có 2 tỷ thường tự quyết một mình, ngại hỏi vì sợ bị coi là “ít tiền”. Đừng ngại. Hỏi người dân quanh khu, hỏi ngân hàng, hỏi người đã mua trước mình. Câu hỏi không tốn tiền, nhưng có thể giữ được tiền.
Bảng tự kiểm trước khi xuống tiền với 2 tỷ
Anh chị đánh dấu từng dòng. Còn dòng nào chưa đánh dấu được, chưa nên xuống tiền.
| Câu hỏi | Đã làm |
|---|---|
| Đã để riêng quỹ dự phòng 6 tháng chi tiêu chưa? | |
| Số tiền đầu tư có để lại phần phòng thân không? | |
| Tiền trả nợ (nếu vay) dưới 1/3 thu nhập ổn định chưa? | |
| Đã hỏi giá giao dịch thật của 3 căn gần đó chưa? | |
| Đã xem bản gốc giấy tờ và quy hoạch chưa? | |
| Đã cộng đủ thuế phí, sửa chữa, nội thất chưa? | |
| Đã ngủ qua ít nhất 1 đêm trước khi đặt cọc chưa? |
Thúy viết bảng này từ chính những lần đi thực địa. Người giữ được tiền không phải người không bao giờ sai. Đó là người tự đặt cho mình vài luật nhỏ, và giữ luật cả khi người bán đang nói rất hay.
Câu hỏi thường gặp
Có 2 tỷ hay mắc sai lầm gì khi đầu tư nhà đất?
7 sai lầm hay gặp: dồn hết tiền vào một chỗ, không giữ quỹ dự phòng, vay quá sức, tin giá rao, đặt cọc trước khi xem giấy tờ, quên chi phí ngoài giá mua, và quyết định vội vì sợ lỡ. Biết trước thì tránh được phần lớn.
Có 2 tỷ nên giữ bao nhiêu tiền dự phòng?
Thường khoảng 6 tháng chi tiêu của gia đình. Nếu có vay ngân hàng, giữ thêm 6 tháng tiền trả nợ. Phần còn lại sau khi để riêng quỹ này mới là số tiền được phép đầu tư.
Làm sao không bị cuốn theo lời rao “sắp hết hàng”?
Đặt luật trước cho mình: không đặt cọc trong ngày đầu tiên đi xem, luôn ngủ qua 1 đêm và hỏi giá giao dịch thật của 3 căn gần đó. Nếu căn đó thật sự đáng mua, 1 đêm suy nghĩ không làm anh chị mất nó.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Anh chị in bảng tự kiểm 7 dòng ở trên, kẹp vào ví hoặc chụp lại để trong điện thoại. Lần tới đi xem nhà, trước khi rút tiền cọc, mở bảng ra đọc 1 lượt. Mất 2 phút, nhưng 2 phút đó đang giữ cho anh chị khoản 2 tỷ của hơn 10 năm.