Sáng chủ nhật, anh chị hẹn người bán 9 giờ, trong tay không có checklist đi xem nhà nào. Căn nhà đẹp hơn trong ảnh. Nắng sớm rọi qua cửa sổ, sàn mới lau, có cả bình hoa trên bàn. 20 phút sau anh chị ra về, trong đầu chỉ còn 1 câu: “Căn này được đó”. Tối về nằm nghĩ lại, anh chị không nhớ nổi nhà vệ sinh ra sao, đường vào giờ tan tầm có kẹt không, và tường phòng ngủ sau có vết ố hay không.
Hãy nghe Thúy nói điều này. Với khoản 2 tỷ tích lũy nhiều năm, 20 phút là quá ít để xem 1 căn nhà. Anh chị cần 1 buổi, và 1 checklist đi xem nhà đủ chi tiết để không bỏ sót. Bài này chia buổi xem nhà thành 4 chặng, kèm danh sách đồ mang theo và 1 bảng chấm điểm để so các căn với nhau.
Checklist đi xem nhà là gì và vì sao cần cả 1 buổi?
Checklist đi xem nhà là danh sách những thứ phải xem, phải hỏi, phải chụp lại khi đến 1 căn nhà, viết sẵn từ trước. Cần cả 1 buổi vì căn nhà chỉ là 1 phần. Đường vào, hàng xóm, giờ cao điểm và giấy tờ quan trọng không kém. Những thứ đó không thể xem hết trong 20 phút người bán dẫn đi.
Bài đi xem nhà 15 phút đầu tiên nên nhìn gì giúp anh chị lọc nhanh căn nào đáng xem kỹ. Bài này là bước tiếp theo, dành cho căn đã lọt qua vòng đầu.
Tối hôm trước: 3 việc làm ở nhà
Xin trước ảnh giấy chứng nhận. Nhờ người bán gửi ảnh 2 mặt sổ, che bớt thông tin cá nhân nếu người bán ngại. Đọc trước thửa, diện tích, mục đích sử dụng. Cách đọc có trong bài cách đọc sổ hồng, sổ đỏ trước khi đặt cọc.
Viết sẵn câu hỏi. Vì sao bán, ở bao lâu rồi, có sửa gì lớn chưa, tiền điện nước mỗi tháng khoảng bao nhiêu.
Chuẩn bị đồ mang theo. Thước dây 5 mét, đèn pin, sạc điện thoại để cắm thử ổ điện, 1 chai nước để thử thoát nước, giấy bút, và điện thoại đầy pin để chụp.
Chặng 1: đi 1 vòng quanh khu, 30 phút
Đến sớm hơn giờ hẹn 30 phút. Đi bộ hoặc chạy xe chậm quanh khu trong bán kính vài trăm mét.
- Đường vào rộng bao nhiêu, xe hơi có vào được không.
- Gần đó có chợ, trường học, trạm y tế không.
- Có quán karaoke, xưởng, bãi rác, cột điện cao thế không.
- Tường các nhà xung quanh có vệt nước ngang chân không. Đó là dấu hiệu từng ngập.
Chặng 2: xem trong nhà theo checklist đi xem nhà, 60 phút
Phần kết cấu
Nhìn trần, góc tường, chân tường tìm vết nứt và vết ố. Mở tủ âm tường, nhìn mặt sau, chỗ người bán ít sơn lại nhất. Bật đèn pin soi gầm cầu thang và trần nhà vệ sinh.
Phần điện nước
Cắm sạc vào vài ổ điện. Mở hết vòi nước cùng lúc xem nước có yếu không. Đổ chai nước xuống sàn nhà vệ sinh xem thoát có nhanh không.
Phần sống được
Đo phòng ngủ xem kê vừa giường, tủ. Đứng ở phòng khách vài phút nghe tiếng ồn. Xem hướng nắng buổi chiều chiếu vào phòng nào.
Chụp ảnh mọi thứ, kể cả chỗ không có vấn đề. Tối về so lại, ảnh nhớ giỏi hơn trí nhớ. Nhà đã ở nhiều năm, đọc thêm bài kinh nghiệm mua nhà cũ.
Chặng 3: hỏi hàng xóm, 20 phút
Đây là chặng người mua hay bỏ, mà lại cho nhiều thông tin thật nhất. Ghé tiệm tạp hóa hoặc quán nước gần nhất, mua 1 chai nước, hỏi chuyện tự nhiên.
Câu mẫu: “Chị ơi, em đang tính mua căn nhà đầu hẻm. Khu mình mùa mưa có ngập không chị, hàng xóm ở đây có dễ chịu không?”.
Hỏi ai và hỏi thế nào cho đúng, có trong bài đi xem đất hỏi đúng người.
Chặng 4: ngồi lại chấm điểm, 20 phút
Đừng về nhà ngay. Ngồi ở 1 quán gần đó, điền bảng dưới khi mọi thứ còn rõ trong đầu. Mỗi mục chấm từ 1 đến 5 điểm.
| Mục | Điểm từ 1 đến 5 | Ghi chú |
|---|---|---|
| Giấy tờ đọc trước | ….. | Khớp diện tích, mục đích sử dụng |
| Đường vào, ngập nước | ….. | |
| Kết cấu, nứt, thấm | ….. | |
| Điện nước | ….. | |
| Sống được hằng ngày | ….. | Ồn, nắng, kê đồ |
| Hàng xóm, an ninh | ….. |
Căn nào dưới 20 điểm thì gạch. Căn nào trên 24 điểm thì quay lại lần 2 vào buổi tối. Thông tin chung về giấy chứng nhận, anh chị đọc thêm trên Wikipedia.
3 thứ làm anh chị quên checklist
Bình hoa và mùi cà phê. Nhà được dọn đẹp để anh chị thấy cảm xúc trước, thấy vết nứt sau. Cứ đi đúng thứ tự trong danh sách.
Câu “có người cọc rồi, chiều nay chốt”. Câu này làm anh chị bỏ chặng 3 và chặng 4. Căn nhà đúng thì vẫn đúng sau 1 buổi chiều.
Đi xem 4 căn trong 1 buổi. Xem nhiều thì căn nào cũng nhòe vào nhau. 1 buổi kỹ cho 1 căn tốt hơn 1 buổi lướt cho 4 căn.
Thúy thấy gì sau hơn 1.000 giao dịch
Qua hơn 1.000 giao dịch ở 2 miền Nam Bắc, Thúy thấy người mua tiếc tiền nhất thường không phải người trả giá cao. Đó là người xem 20 phút rồi quyết, sau đó mới phát hiện điều mà chỉ cần ngồi lại 1 buổi là thấy. Với khoản 2 tỷ, 1 buổi sáng là cái giá rất rẻ.
Câu hỏi thường gặp
Đi xem nhà lần đầu cần mang theo gì?
Mang thước dây, đèn pin, sạc điện thoại để thử ổ điện, 1 chai nước để thử thoát nước, giấy bút và điện thoại đầy pin để chụp ảnh. Mang thêm danh sách câu hỏi viết sẵn từ tối hôm trước để không quên khi đứng trước người bán.
Nên đi xem nhà vào giờ nào?
Lần đầu đi buổi sáng để thấy rõ kết cấu và ánh sáng. Lần 2 đi buổi tối hoặc giờ tan tầm để biết tiếng ồn, kẹt xe và an ninh. Mùa mưa thì xem thêm sau 1 trận mưa lớn.
Xem nhà mấy lần thì nên đặt cọc?
Ít nhất 2 lần, ở 2 khung giờ khác nhau, và sau khi đã đọc kỹ giấy tờ. Đặt cọc khi anh chị đã điền đủ bảng chấm điểm và không còn câu hỏi nào chưa có câu trả lời.
Có nên dẫn người thân đi xem nhà cùng không?
Nên, nhất là người sẽ cùng ở trong căn nhà đó. Chia việc trước khi đi: 1 người nói chuyện với người bán, 1 người đi theo checklist và chụp ảnh. Người không bị cuốn vào câu chuyện thường thấy được những điều người kia bỏ sót.
Trong nhóm Zalo “Lộ trình”, Thúy chia sẻ cách tự tính, bộ câu hỏi và những điều Thúy thấy khi đi thực địa, để anh chị từng bước biến khoản tích lũy thành tài sản sinh lời mà vẫn ngủ ngon.
Trang Thanh Thúy – giúp bạn kinh doanh – đầu tư thành công và trở nên giàu có
P.S. Trước buổi xem nhà tới, anh chị hãy chép bảng chấm điểm trong bài ra 1 tờ giấy và mang theo. Nhiều người ngại cầm giấy bút trước mặt người bán vì sợ bị coi là khó tính. Thực ra người bán nghiêm túc thường tôn trọng người mua nghiêm túc hơn, và tờ giấy đó đang giữ khoản 2 tỷ của nhà anh chị.